<nav id="i2582Gd"><code id="i2582Gd"></code></nav>

    <form id="i2582Gd"><span id="i2582Gd"><option id="i2582Gd"></option></span></form>

      Legioná? Jaroslav Janda nám p?ináší svědectví o hrdinství i ka?dodenním ?ivotě rakouského vojáka, vále?ného zajatce a později legioná?e v období 1. světové války.

      Díky jeho bezmála 150stránkovému deníku Moje vzpomínky na světovou válku, který si zde m??ete stáhnout jako pdf nebo e-knihu, o?ívá svědectví, které nám p?i p?íle?itosti 100. výro?í 1. světové války p?ipomene její okolnosti i aktéry.

      P?e?těte si kompletní verzi deníku, zkrácený ?lánek s výběrem toho nejzajímavějšího, pou?te se o srbské frontě, prohlédněte si unikátní fotogalerii, a co vám nebude jasné, osvětlí slovník s vysvětlivkami a komentá?i.

      Chcete něco doplnit nebo máte vlastní poznatky o 1. světové válce?
      Napište nám na info@ nebo diskutujte na facebooku.

      Vzpomínky Jaroslava Jandy na světovou válku 1914–1918

      (zkrácený ?lánek 12 stran)

      M?j děde?ek Jaroslav Janda (1.1.1884 - 24.9.1969) pobyl na vojně mnoho let. V aktivu skoro ?ty?i roky v letech 1905 - 1908, kdy mu vojnu prodlou?il císa? pán z d?vodu anexe Bosny a Hercegoviny Rakouskem-Uherskem. Potom dalších témě? pět let strávil v 1. světové válce. V databázi legioná?? Vojenského historického ústavu je veden jako ?eta? 11. zdravotního oddílu.

      Jako rakousko-uherský voják  byl odvelen na srbskou frontu a byl zajat po dobytí Valjeva srbskou armádou v prosinci 1914. V roce následujícím absolvoval onu strašlivou zajateckou anabázi ze Srbska p?es Albánii a? do tehdejší Valony (Vlorè), cestu lodí na Asinaru a pobyt ve zdejším zajateckém tábo?e a poté cestu do Francie a pobyt v několika tamějších táborech. Do sboru ?eských dobrovolník? legioná?? vstoupil ještě p?ed jeho oficiálním povolením podáním ?ádosti 4. 10. 1917 v tábo?e v Carpentras, od 12. b?ezna 1918 byl ve výcviku, poté p?esunut na frontu, ú?astnil se boj? u Vouziers a Terronu. ?ást výcviku absolvoval jako vojín u 21. pěšího pluku,  poté byl p?e?azen k 22. pěšímu pluku. Demobilizován byl 10. května 1919. Vrátil se ke svému ob?anskému povolání v Planografii v Krakovské ulici na Novém Městě v Praze, zásah? legií na obranu mladé republiky v roce 1919 se ji? neú?astnil.

      V pr?běhu zajetí si Jaroslav Janda vedl podrobné deníkové zápisky s uvedením dat a zejména s podrobným ?asovým popisem pochodu zajatc? p?es Albánii do p?ístavu Vlorè. Ty se mu však v době jeho p?sobení na frontě ve Francii ztratily. V roce 1934 dostal darem dva prázdné vázané sešity, vrátil se tedy k myšlence své zá?itky popsat a 1. listopadu tého? roku se dal do práce. Pamě? ji? mohla tehdy padesátiletého mu?e trochu šálit, zd?razňoval však, ?e p?es mo?né drobné nep?esnosti v uváděných datech jednotlivých událostí bude psát jen o tom, co skute?ně pro?il. Zápisky dokon?il po dvou měsících práce na Silvestra tého? roku. V b?eznu 1962 ve věku ji? více ne? 78 let paměti znovu pro?etl, s úrovní vlastního literárního zpracování projevil velkou nespokojenost, ale p?es několik poznámek a dodatk? (nap?. za?azení úryvk? z knihy francouzského spisovatele H. Barbusse „Oheň“) ji? podstatné změny patrně z d?vodu zhoršující se paměti neprovedl.

      V ?ervenci 2014 uplyne sto let od vypuknutí 1. světové války, ale ji? 1. ledna 2014 vzpomene naše rodina 130. výro?í narození našeho dědy. Proto jsem se rozhodla děde?kovy zápisky opublikovat v elektronické podobě; jejich vydáním bych chtěla splatit dědovi dluh za jeho lásku a obětavost v době mého raného dětství. Ní?e uvádím výňatky.

       

      Mobilizace a cesta na frontu

      V neděli 26. ?ervence 1914 byla vyhlášena ?áste?ná mobilizace. Do 24 hodin se měli všichni p?íslušníci vojenských těles uvedených na plakátech vylepovaných na ve?ejných místech hlásiti u svých útvar?. M?j oddíl však nikde uveden nebyl, asi v souvislosti s tím, ?e z Prahy je do Mostaru v Hercegovině, kam jsem pat?il, dosti daleko. A? v úterý ráno 28. ?ervence jsem se tedy šel hlásiti na vojenské velitelství na Karlovo náměstí na Novém Městě. Upozorňoval jsem, ?e pat?ím do Mostaru k saniterák?m. Šikovatel ve slu?bě mi odebral vojenskou kní?ku, odešel do kancelá?e, za chvíli vyšel a prý, abych u? tam z?stal. Ven u? mě strá?e nechtěly pustit, t?eba?e jsem prohlásil, ?e se musím na vojnu p?ipravit a rozlou?it se s domovem. Později jsem se ale p?ece jen dostal ven a za to u? jsem tam nevlezl, jen skrze plot jsem se vyptával známých, co jsem s nimi v aktivu slou?il, kam jsem p?idělen, a tak jsem to dělal p?es týden, dokud nás neoblékli do mundúru a nenastoupili jsme slu?bu v Albrechtských kasárnách na Smíchově. Mobilizace šla u našeho útvaru velice špatně, jako by to byla ji? p?edzvěst pozdějších potí?í a nesrovnalostí. Speditér, který nám měl p?ivézt ze skladiště vojenskou muntúru a výzbroj, ji celý týden vozil po Praze. Rozkazy se neustále měnily, ko?í se závozníkem a nákladem se ?ídili dle těchto rozporuplných p?íkaz? a z Karlova náměstí vezli vše do Albrechtských kasáren, do Karlína na Invalidovnu, poté na Vyšehrad a nakonec opět na Smíchov. Mezitím pilně v ?ervencovém vedru zavla?ovali svá hrdla a tak jim týden pěkně uplynul. Asi za 14 dn? po vypuknutí války si náš kadet Manda povšiml, ?e k jeho útvaru nepat?ím, ale p?i pra?ském sanitním oddílu R.S.t. 3/8 (ReserveSanitatsAbteilung Nro. 3/8  Korps) si mě p?ece jen ponechali.

      V noci ze 14. na 15. srpna jsem spal v kasárnách oble?en, měl jsem slu?bu jako „tagskaprál“. Ve t?i hodiny ráno byl vyhlášen „tagwach“ (budí?ek) a ji? ve ?ty?i jsme táhli o síle 12 sanitních oddíl? po 60 mu?ích st?edem Prahy na nádra?í císa?e Franze Josefa. Náš oddíl měl hornistu, kterému chyběly p?ední zuby a ani neuměl troubit, to mu však nebránilo, aby ve všech ulicích nevzbou?il spící obyvatele, kte?í udiveně vystrkovali hlavy z oken. Na nádra?í jsem se rozlou?il se sestrou Marií, asi dvě hodiny jsme tam ?ekali a dostali letáky s  písni?kami na cestu. První naše štace byla v Benešově, kde ?ty?em našim voják?m, tou?ícím se ještě osvě?it ?eským pivem, ujel vlak. Poté jsme dojeli do Vídně, a kdy? nás v noci p?etáhli na ji?ní nádra?í a jelo se dále k jihu, pochopili jsme, ?e jedeme na srbskou frontu.

       

      Na srbské frontě a v zajetí

      P?es Záh?eb, Sisak a Sávský Brod, Vinkovci,  Guňu na levém b?ehu Sávy a Br?ku na pravém, kde p?išel rozkaz „všechno ven“ a dostali jsme první „saniteráckou“ práci.  Vykládali jsme dlouhatánský vlak plný puše?né munice, prý tam bylo 16 milion? patron. Z vysokého náspu jsme nosili bedny do p?íkopu a do strouhy, ze strouhy zase nahoru na louku a tam jsme bedny  skládali do kubík?. Po ukon?ení práce jakýsi oficír prohlásil, ?e je vše špatně. A tak jsme to p?ekládali podle šň?ry do ?ad a do vodováhy a? do tmy. Byla to pak ohromná pyramida.

      V Br?ce jsme se usídlili v turecké škole a dostali k ošet?ení první raněné, jich? však denně mnohonásobně p?ibývalo. Všichni měli o?i „na vrch hlavy“, byli vyděšeni a vyprávěli s hr?zou o šrapnelech, o tom, jak Srbi umějí dob?e st?ílet. Vyfasovali jsme 30 voz? s koňmi, ko?í byli místní sedláci, mobilizovaní na po?átku války. Ti se zpo?átku domnívali, ?e byli povoláni k jednorázové práci, kdy? poznali, ?e s námi mají být natrvalo, dosti se jim to zajídalo. A tak se stalo, ?e starý táta vyst?ídal syna – hospodá?e, dítě tátu a postupně místo zdravých silných sedlák? ko?írovali naše povozy děti a starci. Náš oddíl  na po?átku války s bohatými zásobami slamník?, dek a lo?ního prádla, potravin a nádobí vyjel k frontě.  V době p?íprav p?echodu p?es ?eku Drinu, tvo?ící hranici mezi Bosnou a Srbskem, jsme dle rozkazu stavěli feldšpitál ze strom? a větví, ovšem jen proti slunci, ale nikoli proti dešti. Tenkrát nepršelo, a ?ádný na to nep?išel, ?e by mohlo.  První ranění byli srbští vojáci. Také jsme měli polní mši s kázáním, na ni? muselo všechno kolem lágrující a na útok se p?ipravující vojsko. Feldkurát Gabriel si to pak od pán? d?stojník? „vypil“, morálku mu?stva nijak nepozvedl. Kázal toti?, ?e se nalézáme ve velikém nebezpe?í, ka?dou chvíli m??e zaznít povel: Zachraň se, kdo m??eš, nep?ítel je tu!  

      Jako ?eta? jsem ?asto některý ?as i denně jezdil ke korpskomandu k „abfertigungu“ pro rozkazy, s hlášením, pro polní poštu atd. do vzdálenosti 15-20 km podle toho, kde jsme lágrovali. Jezdil jsem vozem podobným bry?ce bez pér, místo sedadla jsem měl jen otep sena.  K tomu zni?ené cesty, tak jsem v?dy p?ijel pozdě ve?er celý rozmlácen a rozt?esen. Jednou ve?er p?ijedu, a hned Macák na mě: „Po?kej, zugsfíro, ty budeš zav?enej, ukrad´ jsi oficír?m uherský salám!“ Myslel jsem, to bude nějaká legrace. Ale všichni mi vá?ně potvrdili, ?e v noci někdo ukradl d?stojník?m salám, podobný salámu mému, a ten byl ú?edně zabaven.  Druhý den jsem ho však dostal zpět, jen dvě kole?ka od?íznutá. Profesor Pelná?, náš léka?, si toti? všiml, ?e konec mého salámu je p?íliš suchý a starý. Odkrojili dvě kole?ka a zkoumali, zda za dvanáct hodin konec takto okorá. To se nestalo, a tak se p?esvěd?ili, ?e není jejich, nebo? z něho jedli ve?er p?edtím, ne? jim byl ukraden.

      Po krásných teplých dnech nastal v ?íjnu 1914 déš? a my neměli nic nad sebou.  Po prvním dešti stekl z našich plachet škrob a byly jak ?ešeta. Na poli u Suljin-Háruň se nacházela hlavní armádní zásobárna. Po navezení mouky za?ali peka?i v pojízdných pekárnách péci komisárek, ale déš? většinu pytl? mouky brzo úplně poni?il. Srbi naplnili lodní mlýny kamením a pustili je po rozvodněné Drině. Mlýny všechny našimi pionéry postavené pontonové a bárkové mosty pobo?ily a vše uplavalo. Pionér?m nez?stalo nic ne? prázdné podvozky. Nato Srbi zaúto?ili a v těch zmatcích na ústupu se mnoho lidí utopilo v ?ece.

      Ve Zvorníku jsme denně ošet?ovali několik stovek nově p?ivá?ených raněných. Nemocnici jsme z?ídili v kasárnách, ranění le?eli na podlaze ve všech barácích i kolem barák? venku. Kucha?i ve dne v noci va?ili, p?i tom si sami museli zabíjeti ?ivé voly, ostatní roznášeli jídlo, tě?ce raněné jsme snášeli z voz? atd. Já měl navíc za úkol shánět chleba od místních peka??. Pracovali jsme týden ve dne v noci. P?icházely rozkazy posílat naše lidi do fronty sbírat raněné. Trény s raněnými stály pak ve velikém lijáku na dvo?e, lehce raněné jsme vynášeli z baráku na déš? a tě?ce raněné se sna?ili umístit vevnit?. Jakmile se nám poda?ilo vše uspo?ádat, p?išel rozkaz k ústupu do Tuzly a poté do Sapny.

      Poté na po?átku listopadu rakouská armáda zaúto?ila, p?ekro?ila Drinu a my jsme se po mnoha peripetiích se zapadlými vozy usadili v Kamenici v soudní budově. V celém měste?ku ve všech domech i skladištích samí ranění, asi p?ldruhého tisíce.  Mimo toho asi 600 zajatých Srb?, které jsme té? krmili a hlídali. Ranění byli do našeho p?íchodu úplně bez pomoci, rány si balili do list? ze soudních knih a protokol?, inkoust se jim vpil do ran, nedalo se to ni?ím o?istit. Z toho byly ?etné otravy krve, mnoho p?ípad? tetanu. Z po?átku tam byl jeden léka? (byl brzy odvelen jinam), s tím jsem chodil po domech a odebírali jsme nemocným mo? do prázdných dělových mosazných patron od šrapnel?. Zásoby jsme brzo vy?erpali, a tak se dělaly nájezdy do opuštěných vesnic a rekvíroval se dobytek, krávy i prasata, aby bylo co va?it. Pán?m d?stojník?m jsme naopak zrekvírovali bednu od ?erveného k?í?e s potravinami pro raněné, kterou ukrývali ve skladišti.

      20. listopadu jsem dostal rozkaz jet do 17 km vzdáleného Valjeva,  po vy?ízení zále?itostí na korpskomandu ?. 15 jsem měl nakoupit zásoby a p?ivézt poštu. Ty scény po cestě byly strašné, uvázlá auta, mrtvoly lidí v blátě le?ící, mezi nimi i jedna ?ena, mrtvoly mladých vodi?? osl? a koní, desítky zví?at. Jelo se p?es všechno, koni p?es krk jedním kolem, ?ádný to neporu?il odklidit. V?bec trény a jejich d?stojníci, ti prohrávali válku svou nedbalostí a hloupostí.  Srbové na ústupu za sebou ni?ili telegrafní ty?e a dráty se válely po silnici. Takový etapový trén (měl a? 150 voz?, vp?edu dva d?stojníky a ?eta?e a kaprála na koních) vjel do drát?, koně se do nich zapletli, celý trén z?stal stát. ?idi? vozu slezl, koně vypletl, p?ejel, ale drát z?stal na silnici. Nezapletl-li se druhý, jistě to byl bu? t?etí ?i ?tvrtý pár koní; a pak se procedura opakovala. Tak to šlo dob?e celý měsíc a „osvícené“ d?stojníky od trénu ani nenapadlo, ?e by ten drát prostě mohli dát z cesty odstranit.

      Do Valjeva jsme se na p?íkaz korpskomanda p?estěhovali na Mikuláše a doufali jsme, ?e po opravě úzkokolejky do Mladenovace a dráhy do Bělehradu budeme moci posílat raněné do Rakouska, a do Srbska budou p?icházet zásoby a munice. Kdy? jsem dle rozkazu dovedl feláka Glovackiho ke korpskomandu, aby nás ohlásil, k našemu p?ekvapení se ji? šikovalo na ulici témě? p?ipraveno k odchodu. Stála tam kavalerie co ochrana, dále všechny kancelá?e v bednách a na koních, a všechen personál, kterého bylo hojně, generálové, štábní oficí?i atd. Dráty od telefon? ust?íhané, u? jsem za?al vě?it, ?e zase pobě?íme. Ale náš abteilung byl ur?en z?stat u raněných, ve městě jsme za?ili dělost?eleckou bitvu a upadli do srbského zajetí. P?edtím jsme se po útěku ma?arských saniterák? museli ujmout špitálu v budově místního gymnasia, 30 našich lidí na 3 000 raněných v nemocnici, v domech, školách a hotelích.

      Ranění nebyli dlouho p?evazováni, v obvazech plno vší, někte?í měli u? otravu. Dr. Milota a dr. Schwarz pracovali od ?asného rána dlouho do noci pouze na amputacích.  Kadeta Mandu jsme p?ivezli nemocného, měl skvrnitý tyfus. První z našeho oddílu také zem?el, šli jsme mu na poh?eb všichni, ve dvojstupu se šavlemi.  Na hrob jsme mu dali k?í?, byl pochován v rakvi a sám. Ve sklepě gymnasia stále p?ibývalo mrtvol. Nakládali jsme je na v?z vojenské lékárny a p?evá?eli na h?bitov, kde byly ukládány do šachet po 25. Naše poh?bívání vypadalo však nejslušněji, h??e byli poh?bíváni z jiných nemocnic, vezeni na malých srbských mizerných vozech, po cestě spadla hlava nebo noha a brousila se o kolo. Od rána do ve?era se jezdilo a dlouho jsme nesta?ili mrtvé odvá?et, zvláště kdy? naplno vypukly epidemie.

      15. ledna 1915 jsem cítil, ?e mnou lomcuje zimnice, mě?ím si teplotu a mám 39.2 hore?ky. Mnozí z našich u? le?eli nemocní, do té doby zem?eli t?i, tak jsem si ?ekl, snad také p?jdeš do neznáma. Chtěl jsem, aby po mně zbyla fotografie, dal jsem se tedy vyfotografovat. Zaplatil jsem p?edem, ?e si pro obrázky pošlu. Napsal jsem adresy dom? bratrovi a sestrám a po?ádal jsem kamarády, aby mně vyzvedli fota a poslali je na p?íslušné adresy. Pak jsem ulehl. Tu noc jsem měl jistě p?es 40 stupň? hore?ky, ve všech kostech bolest, jako bych v nich měl ?havé olovo, a pak jsem nic o sobě nevěděl. Proti hore?ce mi dávali ledové obklady, blouznil jsem, slyšel ot?esy země, chvějící se pod tíhou na frontu ta?ených dalekonosných srbských děl. Po dvou týdnech jsem se za?al uzdravovat, zatímco jiní kolem mě m?eli. Mezi nimi m?j dobrý kamarád Josef Falout.

      Pak p?icházely dopisy na vojáky, kte?í však u? zem?eli. P?íbuzní doma nemohli o svém blízkém nic zvědět, psali adresu na nás všechny zajatce: Vále?ní zajatci ve Valjevu. Prosili nás, abychom jim napsali pravdu, aby alespoň věděli jistě, kde zem?el. Posílal jsem pak mnoho lístk? na všechny strany se všemi daty zanesenými v úmrtní knize. P?íbuzní zprávám nechtěli vě?it a znovu mi psali o další podrobnosti.

      V zá?í 1915 jsem za?al pracovat v šesté reservní nemocnici, srbský pan doktor v hodnosti majora si dal zap?áhnout ko?ár a osobně si mě vy?ádal na zajateckém komandu. Na chvíli jsem byl zase ?lověkem. Spal jsem na vlastní posteli, ?istě ustlané, v pěkném pokojíku, dostal ?isté vy?ehlené prádlo a bílý pláš?, vykoupal jsem se v lázni, a dostával jsem denně ¼ litru dobrého ?erveného vína. Mimo to jsem si zvykl píti slivovici, ?ekli mi, ?e mi to pom??e od pr?jmu, kterým jsem trpěl po celou válku. Měl jsem dozor nad 20 rakouskými ošet?ovateli raněných, nemocní a ranění byli Srbové, poskytována byla dobrá strava a velice dobré ošet?ení léka?ské.

       

      Anabáze z Valjeva do Valony

      Po útoku Bulharska na Srbsko nastala zlá doba pro naše „hostitele“ a pro nás hrozná cesta Srbskem a poté Albánií. My z nemocnic jsme vyrazili 19. ?íjna. P?es ?a?ak, Trstenik a Kruševac do Prištiny se ještě dob?e šlo v útvarech, měli jsme trochu peněz a ob?as jsme i něco jídla fasovali. V pozdějším ?ase hladem a nemocí vy?erpán ?asto jsem z?stal sám, a? druhý ?i t?etí den se s našimi zase shledal. Všechny cesty byly do nedohledna zaplaveny zajatci, kterých se po?ítalo 65 000, dále šlo 60 000 srbských rekrut? a několik tisíc ?ák? d?stojnické školy srbské. Na ústupu jsme viděli st?ílet srbské dělost?electvo, zatím, co jedna baterie st?ílela, druhá nás p?edjela, zaujala nové posice a pak druhá zas ustupovala na nové místo odporu. Pozoroval jsem srbské dělost?elce, byli úplně klidni p?i tom, ?ádný strach neb panika. Výborná organisace.

      P?es Kosovo pole a Mitrovici jsme se dostali do Bicany a stezkou pro osly stoupali do hor. Vysoko v horách foukal silný vítr, poletovaly vlo?ky sněhu a nikde nebylo místa rovného, kde bychom se mohli p?i spaní polo?it bez obavy, ?e se někam nez?ítíme do propasti. Šlo se nám h?? a h?? do vysokých kopc? a zase hluboko do propastí, denně jsme se brodili p?es potoky, někdy ani oheň jsme neměli, a kdy? ano, va?ili jsme si jen ?aj z ostru?in. Za?alo silně mrznout a lidé padali, aby u? nikdy nepovstali.

      Po p?íchodu do Malé Debry jsem prodal Faloutovy hodinky, ale za papírové peníze mi nikdo nechtěl jídlo prodat. V měste?ku Struga na b?ehu Ohridského jezera se mi poda?ilo vyměnit s mladou dívkou poslední kousek mýdla za veliký krajíc chleba. Za celou válku jsem takový nikde v Srbsku neviděl! Pravý ?itný chleba, veliký krajíc z velikého selského bochníku, jako by ho ukrojila naše ?eská „pajmáma“. Zašel jsem k jezeru za boudu a tam jsem celý krajíc snědl. P?ed tím jsem byl blízek zoufalství, ten krajíc mi ?íkal: doufej, dějí se i nemo?nosti, nezahyneš! Te? s lepší náladou a novou nadějí do budoucnosti jsem vykro?il do města. A tam se mi poda?ilo za papírový desetidinár nakoupit ?ty?i veliké nasolené ryby!

      Na h?ebenech hor bylo u? 75 cm sněhu a dále hustě sně?ilo. S povolením srbského podporu?íka a zákazem rozdělávat oheň  jsme z?stali dvě noci v jakémsi chlévě. Ve dne, kdy? jsem musel ven, byl jsem úplně oslepen od sněhu. T?etí den jsme mohli jíti dál, já se s bolavýma o?ima díval na nohy ?lověku, který šel p?ede mnou, abych viděl, kam mám šlápnout. Hned po ránu jsme se museli brodit vodou. Ihned nám to na nohách mrzlo. Kouskem zašpi?atělého d?eva jsem si vyš?uchoval z rozpadlých bot sníh, který se mi tam nacpal a utvrdl tak, ?e jsem nemohl jíti. Cestou jsme viděli zmrzlé a polozmrzlé le?et na zemi. P?es nebezpe?ná místa mě p?eváděl Rubáš, abych se nez?ítil do propasti. Všechno mi na zemi splývalo, neviděl jsem, kde mám stoupnout. Sestoupili jsme do údolí, poprvé za celou cestu do teplého kraje blízko mo?e u měste?ka Elbasánu. Prodali jsme poslední kusy šatstva za kousky zahradního turka, nava?ili guláš z koňské zdechliny. V noci však zase p?išel mráz. Po dalších peripetiích jsme se 6. prosince 1915 ocitli na lukách p?ed Tiranou, 8. prosince p?ed branami Dra?e.

      Tam jsem se po dvou měsících opět „uviděl“, kdy? jsem se u pot??ku myl. Jak jsem se nad vodu nahnul, viděl jsem ve vodě jako v zrcadle chlapa, a? jsem se ulekl. Oto?ím se, kdo za mnou stojí, byl jsem tam sám. Podívám se znovu, ale poznat jsem se nemohl. To tedy jsem byl já! Vzpomínal jsem, jak jsem litoval v duchu ty druhé, a odhadoval, jak asi daleko se ještě povle?ou, ne? padnou! Sám jsem se nikde neviděl, zrcátko jsem neměl, a te? jsem se náhodou spat?il, jak ještě daleko ubo?eji vypadám ne? ostatní!  Celých sedm neděl jsem se neholil, byl jsem zarostlý, hubený, na hlavě směšnou trosku ?epice – zkrátka dlouho jsem se prohlí?el, ne? jsem uvě?il, ?e jsem to skute?ně já!

      Vzhledem k ost?elování Dra?e rakouským lo?stvem byla naše karavana p?esměrována do Porty Valony (dnešní Vlore) a poslední z mnoha ?ek, kterou jsme na této cestě p?echázeli, byla Vojusa. Na pokyn italského ser?anta „avanti“, který ?ídil nalodění na prám a všiml si mého tou?ebného pohledu, jsem se dostal mimo po?adí 15. prosince s cizí ?etou na druhou stranu ?eky. Obstoupil nás oddíl bersagliér?, bodáky nasazené, široké klobouky s pe?ím, ouzké kalhoty, peleriny na ramenou, a u? nás vedli ve ?ty?stupu.

      Zcela jistě jsem si tím zachránil ?ivot. Ti, kte?í toho dne nebyli p?evezeni, hrozně zkusili. Po strašlivé pr?tr?i mra?en stoupla voda v ?ece o několik metr?, prám se utrhl a odplaval a ti za ?ekou, bylo jich několik tisíc, z?stali deset dní bez pomoci a bez jídla.

       

      „Pole ztracené“

      Po dvou dnech jsme se nalodili na italskou dopravní lo? Gordoba a vypluli z valoňského p?ístavu kolem Apeninského poloostrova na Asinaru. Ostrov měl jen malý p?ístav, kde se p?ed válkou nacházela malá karanténní stanice pro cestující z Asie a z Afriky. Vozili nás na bárkách, se?adili a pochodem vchod do lázní a desinfekce.  Oble?ení do vydesinfikovaných oděv? s vyfasovanou dekou jsme pochodovali asi p?l hodiny cesty od p?ístavu. Tam jsme byli rozděleni po pěti a ka?dá pětice dostala dohromady jeden stan. Ihned jsme je stavěli do ?ad na trávníku. Vál studený vítr od mo?e, celou noc jsme se klepali zimou.

      Po nějaké době jsme dostali nové mundúry a vystavěli v rovinaté ?ásti „Oslího ostrova“ nové tábory. Náš se jmenoval „Campo perdu“, ?esky „Pole ztracené“, a p?esná adresa pak zněla „Campo perdu, II. reparto, III. gruppo, Isola Asinara“.  V tomto tábo?e jsme snad na tom byli ještě nejlépe ze všech. To proto, ?e naše lo? po dva týdny pro nás t?ikrát denně va?ila, i víno jsme dostávali a tak jsme se zase trochu zrestaurovali. Našich mrtvých na choleru zem?elých bylo sice několik stovek, ale v jiných táborech se jednalo o tisíce zajatc?.  Byli to zejména ti, kte?í nejd?íve ?ekali na obnovení p?evozu p?es Vojusu a jedli všechno mo?né, ?áby, ještěrky, trávu i mrtvé kamarády. Doplazili se do Valony a divoce se vrhali na suchary, které jim Italové rozdávali. Na lo? se dostali ve zbědovaném stavu, jejich lodě neměly za?ízení na transporty ani neva?ily, jednou denně jim rozdali studené konservy a suchary. Proto všichni ji? na lodích po stovkách umírali a my jsme poté na b?ehu ostrova mrtvoly odnášeli a poh?bívali v šachtách.

      Na tuto adresu jsem také jako první obdr?el na svátek svatého Josefa 19. b?ezna 1916 peně?ní dopis od bratra na 49 lir. V tehdy nově z?ízené kantině jsem všem v našem stanu koupil chléb, sýr, salám, rybi?ky a víno a uspo?ádal pro ně hostinu. Po krásném jaru, kdy na Asina?e vykvetly tisíce květ?, p?išlo léto a na ostrově bylo k nesnesení. Veliké vedro, ?ádný stín, vítr s pískem, nedostatek vody, která se musela p?ivá?et ze Sardinie, to vše vedlo k tomu, ?e jsme tou?ebně ?ekali, kdy nás lodi za?nou p?evá?et do Francie.

       

      Ve francouzských táborech

      18. ?ervence jsme s naší nákladní lodí v doprovodu dvou torpédovek p?istáli v Toulonu. Nejprve jsme byli internováni v ji?ní Francii v tábo?e Scarpiagne, poté jsme byli děleni na skupiny a naše skupina o 120 zajatcích byla po r?zných peripetiích p?evezena do Biessardu asi 40 km od Le Havru, kde se nacházel německý zajatecký tábor. Do práce se jezdilo na parní?cích na velké zámo?ské lodě. Pracovalo se nep?etr?itě ve dne i v noci na osmihodinové směny, vylo?ovalo se uhlí, brikety, koks, papír, d?íví, obilí bu? na vagony, nebo na velké vle?né ?luny. Dělal jsem velitele pracovní ?ety a tlumo?níka a nau?il jsem se jezdit s lodním je?ábem. Jeden feldvébl Němec p?išel k mé partě a poslouchal moje lidi, jak ?esky a chorvatsky mluví mezi sebou p?i práci. On nerozuměl, tak se mě ptal: „Ti lidé mluví rakousky, ?e?“  Divil se tomu, kdy? slyšel, ?e rakouská ?e? neexistuje a kolika ?e?mi se v Rakousku vlastně mluví. Náš „spojenec“ toho nevěděl.

      Skoro denně jsme viděli p?ijí?dět velké námo?ní lodi s anglickými vojáky, jezdily a? do Rouenu, ?eka byla hluboká.  Jak uviděli německé zajatce,  pok?ikovali na ně  „nieder mit Kaiser!“ Němci zase na ně, Angli?ani se nahrnuli na palubě na stranu k nám, a? se lo? hodně naklonila. Angli?tí vojáci byli v?dy v novém mund?ru jak ze škatulky. Francouzi měli starý spravovaný mund?r. Na frontě a za frontou jsem později pozoroval, ?e Angli?ané jsou moc pyšní, nafoukaní, s nikým se nekamarádili.

      V polovině listopadu jsme byli nákladním zape?etěným vlakem p?evezeni k Pa?í?i a vypuštěni na nádra?í Susy-Bonneuil, odkud jsme šli pěšky k ?ece Marně, kde se stavěl vojenský p?ístav a na něj navazující ?eleznice. Tamější zajatecký tábor byl obsazen pouze Slovany, byli tam zejména Chorvati. Zde jsem pro?il románek v dopisech se Švýcarkou sle?nou Mínou, který se p?erušil v polovině ledna, kdy jsme byli náhle skupina 18 šikovatel? a ?eta?? odvezeni nejprve do Etampes asi 100 km ji?ně od Pa?í?e a poté do Orleansu. Poslední dopisy od Míny jsem obdr?el právě sem, pak u? jsem nic o ní nezvěděl, ani po válce, kdy? jsem psal jí i její matce do Švýcar. Posledním táborem, kde jsme my rakouští zajatci byli internováni spole?ně s Němci z ?íše a Bulhary, byl Carpentras asi 26 km severně od Avignonu.

      V našem baráku bylo asi 60 ?ech?, smýšlením rozdělených do t?í skupin. Já jsem pat?il do skupiny „revolu?ní“, která chtěla rozbití Rakouska-Uherska a pora?ení Německa. Druhá skupina si to p?ála také, ale ze strachu p?ed „Rakušáky“ ml?eli, jen mezi ?ty?ma o?ima nám dávali za pravdu, ale nahlas své mínění se báli pronášet. A? na ?eta?e Karla S., v civilu strá?níka z Plzně, ten chtěl ?eskou autonomii v rámci Rakouska. Pak tu byla skupina t?etí, ta chtěla jen vítězství Německa a Rakouska, z nich si po?ínal a? zu?ivě František P. Měli jsme mezi sebou neustálé slovní p?tky, p?i nich? jsme dostávali najevo, ?e a? bude konec války, ?e se dom? nebudeme smět vrátit, jinak ?e budeme viset.

      4. ?íjna jsme si p?e?etli v novinách „?eskoslovenská samostatnos?“, ?e u? se o to jedná, ?e nám bude povolena naše ?sl. armáda. A tak se nás ten den p?ihlásilo 10,  jako „na po?est“ svátku císa?e Fr. Josefa, do legií. P?ihlášky jsme psali ?esky a francouzsky a p?edali je do kancelá?e. Zajetí, stále mezi dráty a mezi stejnými obli?eji, a pak ty vě?né hádky p?sobily na nás neblaze. Rozhodli jsme se, ?e se p?ihlásíme dobrovolně na práci, na kácení lesa. Se dvěma Němci nás bylo celkem 22.  Ostatní Němci a také Ma?a?i nás prohlašovali za zrádce, ?e jdeme pomáhat Francouz?m, a? nemusíme. My si z toho ale jen tropili smích, měli jsme se dob?e, v lese jsme si va?ili, práce nebyla namáhavá, ?ádný nás nehonil. Denně jsme šli dvakráte p?es město, leccos zajímavého a nového viděli, bylo to trochu jako na svobodě, t?eba s námi chodila strá?. Byli to starší vojáci, celý den hledali v lese laný?e, ani jsme toho nepozorovali, ?e nás hlídají.

       

      Vzh?ru do legií!

      Po Vánocích jsme byli všichni ?eši pozváni do kancelá?e, kde nás o?ekávali dva naši legioná?i. Bratr poru?ík Martínek k nám měl ?e?, ale ?ekl bych, ?e mohla míti lepší ú?inek, kdyby byla pronesena jinak, volena jiná slova, ne? ta, která v mnohých budila hr?zu, t?eba: „naše práce bude krvavá“. Tak dva z u? p?ihlášených ubyli, pod záminkou, ?e po?adují, aby jim byla zachována hodnost. Kde?to my ostatní jsme tam všichni vstoupili jako prostí vojáci. Docílili toho později a setkali jsme se s nimi a? na frontě. Druhý den jsme byli p?estěhováni do baráku po Srbech a v našem baráku se potom mnozí ?eši smutně projevili, kdy? proti nám sch?zovali a mluvili proti celé akci zahrani?ní. Avšak také jeden Němec, ?eta? p?vodem od Mostu, do této doby v?dy mě zdravil „servus Janda“, te? mě zdravil „nazdar Janda“ a p?itom se na mě usmíval. Ten prohlásil, ?e nás zcela chápe a ?e je zcela v po?ádku a naší povinností chtíti svou samostatnos?, ?e nás to jen ctí.

      P?i lou?ení s táborem nám byla ze všeho nejmilejší ?e? mladého bulharského kadeta na rozlou?enou. Mluvil velice pěkně, ?istě a pomalu, ?e jsme mu všichni dob?e rozuměli. ?eši, co s námi nešli, plakali a slibovali, ?e p?ijdou, abychom se ale postarali o to, aby byli dáni do jiného tábora bez Němc?. Druhého dne ráno jsme odjí?děli p?es Avignon do Marseilles.  Tam jsme celých 6 neděl ?ekali na další bratry.

      Poté jsme p?es Toulouse, Bordeaux a Angoulême odjeli do Cognacu. Doprovázeli nás francouzští ser?anti, měli jen pistole, omlouvali se nám, ?e nás nevedou co zajatce, ale ?e nás doprovázejí jen jako pr?vodci. Všichni jsme měli na ?epicích bílo?ervené pásky a u? bez potupných ?ísel a písmen. V Cognacu na nádra?í nás o?ekávala ?eská vojenská hudba, zahrála nám obě naše hymny a vedla do města. Někte?í se v kasárnách dali do tance, kdy? se dostavil generál Janin s kapitánem Šnejdárkem. Rozdělili nás po rotách, dostal jsem se s Rosypalem k 6. rotě 21. pluku. Naše ?eta byla většinou z bývalých srbských zajatc?, několik „Rus?“ a „Amerikán?“. Všichni ale ?eši, a tak jsme si také ?íkali, abychom se rozeznali. Byli jsme ubytováni v prvním pat?e skladiště upraveného k bydlení. Druhý den jsme dostali vojenský oblek, pušku atd. a ve?er u? jsme mohli jíti volně do města na vycházku. Tím u? opravdu kon?ilo naše dlouhé zajetí a my se cítili velice š?astni a svobodni. P?i zapisování šikovatel Chrástek chtěl mě dát zase k saniterák?m, a ?e budu desátníkem. Já jsem však nechtěl ani slyšet, chtěl jsem k st?elc?m a bojovat proti nep?íteli.

      Nastal d?kladný výcvik a postupně se nás nashromá?dilo v Cognacu tolik, ?e jsme se tam nemohli vejít.  Za?al se stavět 22. pluk, a ten byl ur?en do Jarnacu. Jedna ?eta z ka?dé roty měla tvo?it základ roty pluku ?. 22. Všichni jsme chtěli ale z?stat u 21. pluku. Proto se losovalo. Na naši ?etu padl los.

      Po ukon?ení výcviku p?išel rozkaz poslat několik set našich lidí na frontu k Soissons. Neměli býti zatím pou?íváni k útok?m, ale byli po deseti umístěni mezi francouzské vojáky, dr?eli hlídky a pozorovali, jak si francouzští vojáci po?ínají. Po obdr?ení povolení se zapojili do výpad? a vedli si velmi úspěšně. Sotva odešli do zázemí, Němci za?ali ofenzívu a vytvo?ili pr?lom francouzské fronty mezi Soissons a Remeší a? k ?ece Marně k Château-Thierry. Byl to poslední německý úspěch, který stál na obou stranách mnoho krve, Němci ale byli vr?eni zpět a od té doby byli stále v defenzívě.

      My se zatím lou?ili s Cognacem a Jarnacem, jeli vlaky p?es Tours do Darney u Epinalu. Byl jsem spole?ně s p?ítelem Záho?íkem p?eveden od šesté roty st?elc? „na týden ?i dva“ opět k saniterák?m. Kdy? se francouzský léka?, jemu? jsme byli p?iděleni, dověděl, ?e jsem byl ?eta?em u sanity v Rakousku, nechtěl k mému návratu svolit, ?íkal, ?e jsem na správném místě. Nedalo se nic dělat, ?asem jsem se s tím smí?il, zvláště ?e tam z?stal i Záho?ík.

      Na konci ?ervna 1918 p?išlo slavnostní p?edání praporu našeho pluku. Bylo to něco krásného. Zú?astnil se ho francouzský president Poincaré, náš ministr dr. Beneš, mnoho francouzských a spojeneckých vysokých d?stojník?, i srbský tam byl. Bylo p?ítomno také několik starých francouzských vyslou?ilc? z války roku 1870. Pěvecký sbor za dirigování bratra Rytí?e zpíval sborové písně, všichni, oba pluky, jsme zpívali: „Bývali ?echové“ a „Kdo? jsú bo?í bojovníci“. Proběhlo mohutné defilé. Zašli jsme za návrší, se?adili jsme se ve dva mohutné proudy po rotách. Pak jsme vyrazili. Stále se objevovaly nové a nové ?ady. P?ed francouzským presidentem a celou jeho vznešenou spole?ností byla louka, rovina, šli jsme jako ocelové hradby. Dostali jsme pochvalu, všechno velice dob?e dopadlo. Potom byla prohlídka našich ubikací. Měli jsme je okrášlené. Popsané nápisy, ?esky i francouzsky, La Victoire ou la Mort! Vítězství nebo smrt!

       

      V bojích na západní frontě

      Na frontu v Alsasku-Lotrinsku jsme pochodovali pěšky asi 6 neděl, zpo?átku ve dne, později v noci, v?dy 9-10 hodin, a to nejprve do Rouges Mont poblí?e Altkirchu. Odtud jsme zamě?ovacím dalekohledem z dělost?elecké pozorovatelny měli mo?nost pozorovat  Mylh?zy a Basilej. V Mylh?zách state?ně dýmaly komíny, jistě tam Němci vyráběli munici ve dne v noci.

      Francouzská tě?ká artilerie, motorizovaná a na šestikolových autech velice pohyblivá, st?ílela a? 18 km daleko st?elami několik metrák? vá?ícími. Obsluha děl jezdila a bydlela asi v deseti obrovských autech, podobných stěhovacím voz?m. Vozili s sebou dílnu, je?áby, munici, ?ekali, a? se setmí, uschováni pod stromy, aby je aeroplány nevyslídily. V noci p?ejeli na p?edem ur?ená vybetonovaná stanoviště, děla p?ipravili k palbě, rozst?íleli, co chtěli dle programu rozst?ílet, a ráno, kdy? je německé aeroplány hledaly, u? byli dávno na jiném místě. Sešli jsme se s nimi později u Vouziers.

      Do první linie jsme táhli v noci, a sice více napravo ke švýcarské hranici. Po p?íchodu do vesnice na naše stanoviště nás Němci za?ali ost?elovat z děl. Dělové koule létaly se silným hvízdotem p?es naši stodolu, dopadaly ale dále za vesnici. Neměli jsme ?ádných ztrát. Po?ítali jsme s tím, ?e naše no?ní pochody byly vyzrazeny. Z Belfortu jsme poté celá divize, 21. a 22. pluk ?sl. a 119. pluk francouzský, postupovali za st?elby našich protiletadlových děl do Champigny a poté se p?esunuli vlakem do Epernay. Postupně jsme procházeli místy, kde se ji? ?ty?i roky bojovalo. Vše bylo granáty p?eoráno a zpustošeno a? hr?za, tam musely padnout statisíce lidí. Ze starých les? ?ouhalo jako by strniště ze silných strom?, a zbytky strom? byly celé rozštípané nastojato od granát?. Lesy byly vyrabované, Němci v nich zakládali parní pily, ?ezali na místě trámy a prkna, a co nespot?ebovali v zákopech, vozili dom?. ?asto jsme ?etli na sloupu, tady stávala obec ta a ta, marně jsem se namáhal najít stopu alespoň po jediném domě.

      Němci ustupovali, byli jsme ve druhé linii na frontě mezi Soissons a Remeší, denně jsme je pronásledovali 10 a? 20 km. Viděli jsme ú?asná německá opevnění, zákopy, a mnoho drátěných p?eká?ek, a? 16 m širokých ve t?ech ?adách za sebou. K?ly byly ?elezné a po zemi bylo rozházeno plno pichlák? ze ?eleza tak dělaných, ?e v?dycky jeden ostrý hrot byl vzh?ru, a? se to p?evalilo, jak chtělo. P?eká?ky byly v místech, co jsme táhli, málo poškozené, jen tanky nám projely cestu, Němci bez obrany je rychle opouštěli, kdy? jim hrozil obchvat na k?ídlech. Dělost?electva tam byla ohromná spousta a stále p?es nás st?íleli. Vpravo i vlevo zároveň s námi postupovaly a do veliké dálky bylo viděti upoutané francouzské balony. Zatímco sta děl nep?etr?itě st?ílelo, jiných sta děl postupovalo. Pak zase postupovali ti, co p?estali st?ílet vzadu, a st?íleli ti, co je p?edjeli. Jinde fronta stála, a tak nás t?i pluky nalo?ili na velká transportní auta krytá jako stěhovací a p?evezli nás v noci p?es Remeš do Mourmelonu.

      Postupovali jsme dále k Terronu a Vouziers. Ve dne lesem, jinak v noci. Oheň šlehající z jícn? děl p?iosvětloval nám cestu. V první linii jsme se s Francouzi nesetkali, jen ?ídce a daleko od sebe z?stal kulomet, a kdy? na něj naši p?išli, kulomet?ík ukázal rukou: „Boches la-bas!“ a hodil kulomet na rameno a zmizel. My ale to štěstí neměli, na okraji lesa kopali vojáci zákopy. Měli jsme je za Francouze, hlásili se heslem tiše: „?ekoslovak“. Němci hned do nás kulometem a v tom chaosu nám sebrali 11 lidí do zajetí. K tomu jsme měli ztráty, mrtvé a raněné. Ustoupili jsme asi 100 metr?, tam ne? mírně nakloněná rovina, bez zákop?, bez travi?ky. Ka?dý si pod sebou vyhrabal peká? jako zajíc a tam jsme le?eli celý den, nad námi německé aeroplány, ?ídily na nás palbu z děl. Naštěstí Němci špatně st?íleli, jinak by nás tam mohli rozsekat na kaši. Ale stejně jsme měli velké ztráty. Někde tam jsem také ztratil své poznámky.

      P?ed rozedněním jsme zahájili útok. Dělost?electvo bylo obeznámeno, kdy to za?ne, a tu ?ekali u nabitých děl, po zahájení útoku a kdy? jsme neo?ekávaně za?ali útok, potom teprve nám dělali tzv. bará?. Kolem oblasti, kterou jsme chtěli obsadit, dopadalo tisíce granát?, a tou hradbou st?el nemohl nikdo p?ijít Němc?m na pomoc. Dob?e se nám to poda?ilo, obsadili jsme celou tu ?ást lesa, co jsme chtěli a vyst?elili signál: cíl dosa?en! Uko?istili jsme několik děl, kulomet?, minomet? a celé skladiště min. Zajali asi 100 Němc? a další pobili.

      Te? jsme zna?ně zlepšili pozice. Les byl z větší ?ásti hustý, tam se nedalo projít, a šla lesem jedna blátivá cesta, bylo tam poškozeno vodovodní potrubí. Po dobu, co jsme měli trochu ?as, jsme si prosekávali novou cestu, tu dosavadní Němci moc ?asto bombardovali. ?asu se nám nedostávalo, měli jsme mnoho raněných. P?evaziště jsme si z?ídili ve staré pískovně, jáma byla asi 40 krok? dlouhá a 20 široká. Po ošet?ení se tě?ce ranění nosili do Vouziers, tam dělali i menší nutné operace a pak je sanitními auty odvá?eli do zázemí, do nemocnic. Bylo to asi 5 km nosit, někdy nám z města p?išli na pomoc francouzští nosi?i. U jámy-p?evaziště jsme měli zapíchnutý velký ?ervený k?í? – prapor. Ale Němci nic na to nedbali a st?íleli na nás, éra ?ídila palbu, granáty padaly kolem jámy, hlína se na nás sypala, ale do nás se netrefili, a? později v noci. Tak jsme raději prapor ?erveného k?í?e odstranili. P?iběhl jeden bratr Amerikán k nám do jámy, udělal poplach: Němci jdou! Nechal jsem obvazování, sko?il po pušce a nábojích, lehl si na kraj jámy a koukám po Němcích. Bylo jich opravdu hodně, asi 50, ale všiml jsem si, ?e kolem nich jsou naši brat?i s bodáky na puškách. Vynadal jsem tomu poplašenci a šel po své práci.

      Po boji jsem se šel také podívat na zajaté Němce.  Byli to chlapi jako hory, Bavoráci. Stáli vy?azeni ve dvojstupu, kolem nich naše strá?e. Na samém kraji stál v první ?adě chlap-obr, celý po?obaný od neštovic, hr?za z něj šla. Tu p?išel ke mně jeden bratr, abych mu dal cigaretový papírek, který jsem měl schovaný v pouzd?e pod devítirannou pistolí. Otev?u pouzdro, vytáhnu pistol, a tu jsem si všiml, ?e ten po?obaný strachem vyvaluje o?i a svému sousedovi v ?adě ?íká: Schau! (podívej). Vytáhl jsem druhou rukou cigaretové papírky, dal jsem z toho kamarádovi a zas papírky i pistol do pouzdra zpátky a podíval se na Němce. Němec si oddychnul, byl celý zpocený za tu chvilku, utíral si šátkem obli?ej, smál se na mě a ?ekl mi: Es ist warm. Myslel jsem si: však já vím, pro? ti bylo horko.

      Později p?i tábo?ení v lese jsem na svém místě našel krabi?ku a v ní skleněné trubi?ky s ?irou tekutinou, v nich zasazený doutnák s há?kem a rozbuškou a na krabi?ce návod, co se s tím má dělat. P?i opuštění místa natrvalo má se to rozvěsit za há?ky na stromy, zapálit a rychle odejít.  Byl to yperit, kterým Němci zamo?ovali terén. Jediná kapka, kdy? p?išla na holé tělo, vyleptala díru do hloubky a udělal se velký v?ed. Po zapálení kapalina vybouchla, rozst?íkla se po k?oví, a pokud tudy někdo procházel, dostala se snadno na obli?ej nebo na ruce. V létě se vypa?ovala a po vdechnutí z toho mohla být opět smrt.

      8. listopadu k nám ji? do zázemí p?ijel dr. Beneš, měl k nám ?e? o vále?né situaci a p?evratu doma s tím, ?e ka?dou chvíli lze ?ekat německou kapitulaci. A opravdu u? druhý den Němci ?ádali o p?ímě?í. To u? jsme měli na voze rozhlasový p?ijíma? bateriový na sluchátka a jeden náš in?enýr to poslouchal, stenografoval a pak zprávy v?dy napsal na papír a vyvěsil. Po skon?ení boj? nás dopravili do lázeňského měste?ka Vittel, náš 2. prapor 22. pluku byl v měste?ku Attigny. Za týden nás tam objevila jedna ?ena z Darney, udělala poplach a město ?ádalo, aby tam ?echoslováci byli p?elo?eni. A tak brzo rance na zjednané vozy a putovali jsme pěšky 20 km do Darney. To bylo vítání a radosti na obou stranách. A nedo?kavosti, a? pojedeme dom? a kdy. Deváté vánoce na vojně jsem pro?il u? na cestě dom? v italské Padově a 4. ledna 1919 nás na Hlavním nádra?í v Praze uvítal V. Klofá?.  Táhli jsme st?edem města ve ?ty?stupech, rota za rotou, velký jásot a vítání. Potom jsme byli ubytováni v ?ernínských kasárnách na Hrad?anech, měl jsem také dvakrát slu?bu na Hradě, dostal jsem po devíti letech na vojně kone?ně dovolenou. 10. května 1919 jsem byl demobilizován.

       

       

       

      © PhDr. Jaroslava Hlavá?ková, CSc.,

      Srbská fronta v období 1914 -1915 Valjevo ve vále?ných letech

      K získání údaj? o situaci na srbské frontě v období 1914 -1915 a o situaci ve Valjevu a okolí se poda?ilo prostudovat dvě nové publikace srbských autor?.

      Známý srbský historik K. Miloševi? v rozsáhlé knize o osudech rodné země v období 1. světové války uvádí, ?e Srbsko ztratilo 1 244 000 obyvatel (842 000 civilist? a 402 000 voják?),...

      p?i?em? ve svých p?edvále?ných hranicích mělo dle jeho údaj? pouhých 2,9 milion? obyvatel, ztratilo by tedy 43 % svého obyvatelstva.

      Z této knihy vypisuji zajímavé údaje vztahující se p?ímo ?i nep?ímo k pobytu J. Jandy na srbské frontě.

      Rakousko-uherskou armádu z 25% tvo?ili Rakušáci (t.j. rakouští Němci), z 23% Ma?a?i, z 13% ?eši, z 9% Chorvaté, Srbové a balkánští muslimové, z 8% Poláci a Ukrajinci, ze 7% Rumuni a ze 4% Slováci (tj. ?ech? a Slovák? bylo 17%, jejich podíl na po?tu obyvatel monarchie ?inil 16, 5%). D?stojnický sbor byl ze 75% tvo?en rakouskými Němci .

      Po vyhlášení války Srbsku Rakousko-Uherskem 28. ?ervence 1914 se ujal vrchního velení srbské armády korunní princ-regent Alexandr Karadjordjevi? (1888-1934). Tého? dne se na stranu Srbska p?idala ?erná Hora; 6. srpna 1914 se oficiálním prohlášením svého krále Nikoly I. Petrovi?e (1841-1921) stala spojencem Srbska. Po vyhlášení mobilizace a války se srbská vláda p?emístila z Bělehradu (nacházel se témě? na hranici s Rakousko-Uherskem) do Niše (proto i dědova vále?ná zajatecká pošta byla směrována p?es Niš. Zde sídlila i cenzura a st?edisko komunikace s Mezinárodním ?erveným k?í?em). Generální štáb, p?etransformovaný ve vrchní velení, sídlil v Kragujevaci. Ná?elníkem štábu vrchního velení do doby návratu vojvody Radomira Putnika (1847-1917) z lé?ení v Rakousku byl generál S. Stěpanovi? (1856- 1929). Po Putnikově návratu do země z benevolence rakouského velení se jeho zástupcem stal generál ?. Miši? (1855-1921).

      P?esun rakousko-uherských vojsk (16 pěších a 1 jezdecká divize a 8 brigád a 40 letadel) na srbskou frontu byl ukon?en 12. srpna 1914, jejím velitelem byl jmenován generál O. Potiorek (1853-1935). Tého? dne 5. rakousko-uherská armáda v po?tu 80 000 voják? pod velením generála L. rytí?e von Frank (1848-1935) p?ekonala Drinu u Loznice a Lešnice a zahájila postup směrem k městu Valjevu vzdálenému zhruba 100 km. Cílem bylo dobýt v den císa?ových narozenin 18. srpna linii Valjevo-U?ice, postupovat na Niš a k bulharským hranicím. Této ofenzívy se jako kaprál 8. sboru 5. rakousko-uherské armády zú?astnil i E. E. Kisch (jeho zápisky jsou v knize citovány) .

      Na valjevskou frontu byla rozmístěna srbská 3. armáda v ?ele s generálem P. Juriši?em-Šturmem (1848-1921) a dále drinská divize na linii Badovinci-Loznica-Zvornik-Obrenovac-Ljubovica. Štáb armády sídlil ve Valjevu ?. 9 v budově obvodního a městského soudu, regent Alexandr bydlel v domě obchodníka I. Todorovi?e na Karadjorjevi?ově ulici. Srbsku se poda?ilo zmobilizovat témě? 400 000 voják?, chyběl však dostatek vojenského materiálu .

      Ve dnech 16. - 20. srpna 1914 probíhala cerská bitva (dle poho?í Cer, té? uváděna jako bitva na Jadaru, tj. na soutoku ?ek Driny a Jadaru). Skon?ila rakouským neúspěchem a ústupem na levý b?eh Driny. Vy?ádala si p?es 23 000 mrtvých a raněných na rakouské straně v?etně ?eských p?íslušník? 28. pěšího pluku a 16 000 mrtvých a raněných na straně srbské.

      Rakousko-uherská vojska zahájila nový útok 6. zá?í 1914 na linii Srem na ?ece Sávě-území Ma?va-b?eh ?eky Driny a ve směru na Valjevo, p?es které bylo mo?no od jihu pokra?ovat na Bělehrad a obklí?it ho. 15. zá?í 1914 se 6. rakousko-uherské armádě poda?ilo donutit 3. srbskou armádu rozmístěnou na pravém b?ehu Driny na linii Lešnica-Ljubovija k ústupu. P?ekro?ila Drinu a postupně ovládla horské h?ebeny Gu?evo, Boranja, Jagodnja a Sokolská planina; otev?ela se jí cesta k Valjevu.

      25. zá?í vydal velitel 3. srbské armády rozkaz udr?et se za ka?dou cenu na stávajících pozicích a znemo?nit nep?íteli další postup. Po dvaceti dnech boj? se fronta zastavila na linii Ljubovija-Sokolská planina-Jagodnja-Boranja-Gu?evo-dolní tok Driny a? po soutok se Sávou-Zasavica-No?aj-Pri?inovi?. Ani jedna z bojujících stran nebyla schopna podniknout razantní ofenzívu.

      Na konci ?íjna se rakousko-uherskému kombinovanému sboru poda?ilo prorazit srbskou obranu 2. armády v oblasti Ma?vy, obejít poho?í Cer a p?es Koceljevo a Banjani postupovat ji?ním směrem na Valjevo a obsadit ho.

      Pro srbské ozbrojené síly nastala první kritická situace. Na zasedání vlády a vrchního velení 8. listopadu vojvoda Putnik navrhl pokusit se o uzav?ení separátního míru s Rakouskem-Uherskem. P?edseda vlády N. Paši? (1845-1926) pohrozil demisí a po?adavku obnovit boje bylo vyhověno sta?ením se od ?eky Driny a soust?eděním se na vytvo?ení obranyschopné linie na ?ece Koluba?e ze severu a na ?ece Ljig z jihu. Byla zahájena p?íprava k tzv. kolubarské bitvě.

      Na linii nové fronty Obrenovac-Ub-Valjevo se mezi 14.-17. listopadem stáhly 1., 2. a 3. srbská armáda o celkovém po?tu p?es 250 000 voják?. Do 2. 12. se dle hodnocení srbské strany odehrávala defenzivní fáze kolubarské bitvy – stahování armád k ?ece. Generál Potiorek zahájil 16. listopadu 1914 nástup rakousko-uherských vojsk na Kolubaru: 5. armáda obsadila linii Obrenovac-Lajkovac, 6. armáda obsadila b?eh Kolubary a? do soutoku s Ljigem a Ribnicou, 15. a 16. sbor 6. armády se vydal na Valjevo. Spojencem srbských vojsk a brzdou nástupu nep?ítele se stalo náhlé oteplení, které proměnilo bojiště ve velké ba?iny. P?esto 18. listopadu dobyla rakouská vojska Lazarevac.

      Král Petar I. (1844-1921) navštívil místa vále?ných operací a posílil morálku srbských vojsk apely na jejich hrdinství, p?íklad pro potomky a p?ipomenutím zásluh z balkánských válek. 1. prosince došlo k prvnímu p?eběhnutí ?eských voják? k Srb?m (2 podd?stojníci 42. honvédské divize), kte?í informovali srbské velení o zhoršující se bojeschopnosti rakousko-uherských vojsk.

      Nový velitel 1. srbské armády generál ?. Miši? zahájil ofenzívu 2. prosince, a?koli tentý? den rakousko-uherská vojska dobyla Bělehrad. K 5. prosinci 1914 bylo ovládnuto poho?í Suvobor a zabráněno postupu rakousko-uherských vojsk z jihovýchodu do údolí ?eky Kolubary a k Valjevu. Generál Miši? byl 4. prosince povýšen na vojvodu. Dunajská divize 1. srbské armády obešla 6. 12. poho?í Maljen a p?ešla komunikaci spojující U?ici s Valjevem na postupu k Valjevu z jihozápadní strany. Moravská a Drinská divize 1. srbské armády postupovala k Valjevu z jihovýchodní strany od Ljigu v sou?innosti se 3. armádou. 3. armáda jen do 7. prosince p?i postupu k Valjevu zajala p?es 6 500 rakousko-uherských d?stojník?, podd?stojník? a vojín?.

      Generál Potiorek vydal 7. 12. rozkaz, aby 6. armáda zahájila ofenzívu a udr?ela linii fronty poho?í Povlen-Valjevo-?eka Kolubara-Bělehrad a aby 13., 15. a 16. armádní sbory udr?ely své pozice. Vojvoda Putnik p?ikázal 1. srbské armádě vytla?it nep?ítele na linii Kolubara-Valjevo, 3. armádě spole?ně s Drinskou divizí udr?et trojúhelník město Ljig, soutok Kolubary s ?ekou Ljig a Valjevo, 2. armádě z?stat v záloze a být p?ipravena k útoku na Kolubaru. U?ická divize měla za úkol vytla?it nep?ítele z prostoru Ra?an-Kosjeri?. 8. prosince 1914 ráno zahájila 1. srbská armáda postup k Valjevu, na linii Valjevo - Divci zlomila odpor a tého? dne ve?er vstoupila do města. 9. prosince bylo obsazeno celé město. K 9. prosinci 1914 utrpěla rakousko-uherská vojska porá?ku na linii ?eky Driny na západě a? po poho?í Kosmaj. Srbská ofenzíva skon?ila 15. prosince 1914 osvobozením Bělehradu, vítězná Kolubarská bitva návratem srbských vojsk na hranice Dunaje, Sávy a Driny .

      V kapitole knihy cele věnované dějinám Valjeva a okolí vztahující se k období první světové války popisuje Z. Rankovi? nezměrné utrpení civilních obyvatel města i p?íslušník? srbské armády a zajatc? následkem vypuknutí infek?ních nemocí. V celém Srbsku zahynulo na epidemie 100 000 civilist?, 30-35 000 voják? a 30 000 vále?ných zajatc?.

      Z. Rankovi? rozsáhle cituje z ?lánku srbského noviná?e V. M. Jovanovi?e opublikovaného 9. prosince 1914 v listu „Politika“ popisujícího hr?zy ve městě, zejména hromady nepoh?bených mrtvých v budově gymnázia, v budově městské nemocnice a v kasárnách 15. a 17. pluku. Tehdejší zpravodaj „Politiky“ obviňuje „špinavé a zavšivené Rakušáky“, ?e zanesli do města tyfus a choleru a p?i ústupu zanechali ve Valjevu témě? t?i a p?l tisíce svých nemocných a raněných . Následně autor uvádí celá jména léka?? místního p?vodu, léka?? nep?átelských armád i neutrálních stát? (nap?. zdravotnické mise USA) zem?elých ve Valjevu na epidemie v období leden – únor 1915 . 5. dubna 1915 zem?ela na tyfus p?ímo ve Valjevu významná srbská malí?ka Nadě?da Petrovi? (1873-1915), která zde slou?ila jako dobrovolná zdravotní sestra. Vojenské hroby ve Valjevu se staly největšími vále?nými h?bitovy na území Srbska.

      Kniha Z. Rankovi?e obsahuje i dobové snímky ulic a budov města v?etně gymnázia, kasáren, pivovaru a jeskyně, kde byl J. Janda na výletě.

      4. zá?í 1915 se Bulharsko za p?íslib obrovských územních zisk? p?ipojilo k Úst?edním mocnostem. 6. zá?í 1915 vrhlo na Srbsko 4 divize, Rakousko-Uhersko a Německo po šesti divizích. Ofenzívu ve směru od Sremu a severovýchodní Bosny vedla 3. rakousko-uherská armáda, z ji?ního Banátu 11. německá armáda a ze západního Bulharska vyrazila 1. a 2. armáda, vše o síle 800 000 voják? pod vrchním velením německého polního maršála A. von Mackensena (1849-1945). Srbsko na 1 150 km fronty disponovalo ji? jen 300 000 vojáky, rozdělenými do operativních skupin. Kone?ný útok proti Srbsku byl zahájen 5. ?íjna 1915, ji? 10. ?íjna byl po krvavých bojích a bombardování jednotkami Mackensena dobyt Bělehrad. Za další dva týdny po obsazení linie ?ajetina-poho?í Rudnik-poho?í Suvobor-Topola-Arandelovac-Palanka-Petrovac na Moravě vojsky Úst?edních mocností bylo o výsledku operace rozhodnuto.

      Ústup srbských vojsk do Albánie a ?erné Hory a utrpení civilního obyvatelstva za okupace je nazýváno „Srbskou Golgotou“. Z vále?ného i morálního hlediska se jednalo o slo?ité rozhodnutí, motivované ?ádostí o poskytnutí pomoci ze strany Dohody a obnovením bojeschopnosti srbské armády. Valjevo bylo Srby opuštěno 22. ?íjna a rakousko-uherská vojska je okupovala o t?i dny později. Okupa?ní správa za?ala tvrdě stíhat místní obyvatelstvo. K osvobození došlo a? 31. ?íjna 1918.

      Srbská vláda opustila Srbsko 24. listopadu, do Skadaru p?ijela 28. listopadu 2015. Vrchní velení ozbrojených sil odešlo 26. listopadu, do Skadaru p?ibylo 6. prosince 1915. Anabáze témě? 115 000 voják? a d?stojník? probíhala do 21. ledna 1916, od ?íjna 1915 do ledna 1916 ?inily ztráty v boji a na ústupu 70 000 voják?.

      V lednu 1916 vláda a vrchní velení (zejména princ-regent Alexandr) obvinily z chyb generální štáb, který byl v?etně ná?elníka R. Putnika odvolán. Novým ná?elníkem byl jmenován bývalý velitel 1. armády generál P. Bojovi? (1858-1945), 20. ?ervna 1918 jej vyst?ídal vojvoda ?. Miši?.

      Slovník, vysvětlivky, komentá?e

      abfertigung něm. zde: p?evzetí rozkaz? a pošty, odevzdání hlášení na velitelství voj. sboru

      ablézung něm. vyst?ídání ve slu?bě

      akcesist (akcezist) ?ekatel ú?ednického místa, kancelá?ský podú?edník, zapisovatel

      Albrechtské (Štefánikovy) kasárny kasárna arcivévody Albrechta v Praze na Smíchově, dnes Justi?ní palác

      alejkum salem („mír i Tobě“) odpově? na pozdrav „salem alejkum“

      Amerikáni zde: ?echoameri?ané bojující v legiích, té? jednotky americké armády ú?astnící se boj? 1. světové války v Evropě

      anilinová barva tehdy jedovatá, vyrobená na bázi aminobenzenu, benzenaminu ?i fenylaminu

      aparát zde: za?ízení pro dezinfekci osob a šatstva

      apparatsmann zde: pomocník p?ipravující raněného k operaci

      Arnauti hist. turecké ozna?ení Albánc? a obyvatel p?ilehlých horských oblastí, p?v. zejména voják? slou?ících v turecké armádě

      Arumuni (moderní ozna?ení národa) p?íslušníci románského národa ?ijící rozptýleně v oblasti ji?ního Balkánu, zejména v severním a st?edním ?ecku, Makedonii, jihozápadním Bulharsku, ji?ní a st?ední Albánii. Vlachs (st?edověký termín), v ?ecku jsou ozna?ováni jako Vlahoi, v Albánii jako Vllehe. V Albánii je jejich po?et dnes odhadován na 200 000. Hovo?í arumunštinou, latinským jazykem blízkým rumunštině, jazyk má mnoho dialekt?. V sou?asné době p?es snahu o?ivit jazyk probíhá asimilace s většinovým obyvatelstvem balkánských stát?. Věnovali se zejména pastevectví, stavěli svá obydlí z proutí.

      arsenál zbrojnice

      Asinara ostr?vek ve St?edozemním mo?i rozkládající se severozápadně od Sardinie, rozloha 51, 9 km2 stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie. Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. . Od r. 1885 v majetku italského státu, slou?il jako karanténní stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie.  Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. 

      Autrichiens fr. Rakušáci

      batalion pluk

      bergsalié?i oddíly italské armády vytvo?ené v 1. pol. 19. století, vysoce mobilní jednotky lehkých st?elc?. Sou?ástí uniformy byl klobouk se širokou obrubou zdobený ?ernými kohoutími péry. V 1. sv. válce jich bojovalo asi 210 000.

      bitva na ?ece Kolubara 3.-14.12.1914; vítězství Srbska nad rakousko-uherskou armádou bez ohledu na její po?etní p?evahu. 1. srbská armáda obsadila 9. 12. Valjevo. Srbové zajali 76 000 nep?átelských voják?. Srbský velitel ?. Miši? byl povýšen na vojvodu, O. Potiorek byl odvolán a nahrazen arcivévodou Ev?enem jako nejvyšším velitelem balkánské armádní skupiny. Dalších 10 měsíc? Rakousko proti Srb?m nevystoupilo. Síly byly p?esunuty na italskou frontu. Ztráty Srbska spolu s epidemií tyfu v zimě 1914-1915 srbskou armádu oslabily a v roce 1915 z?stala v defenzívě spoléhajíc na pomoc spojenc?, která však nep?išla.

      boerský búrský, p?ipomínající klobouky Búr? z období anglo-búrské války na p?elomu 19. a 20. stol.

      cimprlich něm. choulostivý, rozmazlený, ned?tklivý

      cugsfíra něm. Zugsf?hrer, ?eta?

      ?i?a srbo-chorv. sta?ík, strýc

      ?aur nevě?ící, zejména k?es?an (ozna?ovaný takto vyznava?i islámu)

      desentér desertér

      Deutschmeist?i zde: 4. dělost?elecký pluk (zal. na konci 17. st.) rakousko-uherské armády

      dienstreglamá něm., fr. slu?ební ?ád

      Etappentrainzug něm. zde: vojenský konvoj p?epravující mu?stvo a vojenský materiál

      fasunk, fasuňk náklad na voze, p?íděl potravin

      feldkurát vojenský kněz

      feldruf něm. heslo (hist.: polní p?íhlas)

      feldšpitál něm. polní nemocnice

      feldvébl, felák něm. (Feldwebel) šikovatel

      febris recurrens návratná hore?ka, st?ídání hore?natých stav? s 1–2 dny normální teploty (typicky p?i malárii, b?išním tyfu)

      flota námo?nictvo

      Foch, Ferdinand (1851-1929), francouzský maršál, hrdina 1. světové války, v b?eznu 1918 jmenován vrchním velitelem Spojeneckých sil. Pod jeho velením byl zastaven postup německých jednotek v druhé bitvě na Marně v ?ervenci 1918 a zahájen protiútok. V listopadu 1918 p?ijal německou kapitulaci v ?elezni?ním vagónu v Compiègne. Hrál d?le?itou roli na Pa?í?ské mírové konferenci.

      fortšristmesif zkomol. dle p?edpisu

      fráter zde: kněz s ni?ším svěcením

      gruppo it. zde: oddělení

      halt! něm. povel zastavit, stát!

      Hindenburg, Paul von (1847 - 1934), německý polní maršál, významná osobnost 1. světové války, prezident Německa v letech 1925 -1934. V pamětech J. Jandy jeden z voják? p?ipomíná vítězství Hindenburga nad Ruskem v bitvách u Tannenbergu a u Mazurských jezer v roce 1914 a krutost v??i nep?átelským voják?m.

      Hroby v dáli vále?ná iniciativa setníka Lenze, stavba pomník? (kenotaf?) na frontách zahynulým voják?m v místě jejich p?vodu. Vytratilo se z obecného povědomí.

      infanterie dělost?electvo

      Janin, Pierre-Thiébaut-Charles-Maurice (1862-1946), od dubna 1916 francouzský generál a vojenský velitel. Vedoucí francouzské vojenské mise na Sibi?i v době ruské ob?anské války. Nositel ?ádu bílého lva (1923).

      jednoro?ák jednoro?ní dobrovolník

      ka?amak kaše, p?ipravovaná zejm. z kuku?i?né mouky

      kamot rak. zde: se?azený, nastoupený, upravený

      kantina zde: prodejna pro zajatce

      kaprál it. (Korporal) ni?ší vojenská hodnost, desátník

      kavalerie jezdectvo

      kellner něm. ?íšník

      komisárek vojenský chléb kyselé chuti

      komita p?íslušník srbských partyzánských jednotek („komite“, major Vojislav Tankosi?) p?vodně bojujících v Makedonii proti osmanským jednotkám

      konduktér pr?vod?í

      korpskomando, korpskomanda něm. velení vojenského sboru

      Kronprinz něm. zde míněn korunní princ Bed?ich Vilém (1882 – 1951), syn německého císa?e Viléma II.

      ku?a srb. d?m

      kuláš zast. guláš

      Kunte, Ladislav (1874-1945), děde?k?v bratranec L. Kunte byl významným ?initelem protirakouského i protifašistického odboje. Spoluzakladatel Volné myšlenky, redaktor ?asu a Národního osvobození. Za okupace spolupracoval pod pseudonymem ?eněk Věrný s ilegálním ?asopisem V boj. Od r. 1940 vězněn, zejména v Ebrachu. Zem?el ve Straubingu p?i pochodu smrti v roce 1945. Publikoval p?edevším na téma úlohy nábo?enství v moderní spole?nosti, jeho práce se vyzna?ují vyt?íbeným a i dnes ?tivým stylem. Nap?. viz na internetu dostupné vzpomínky na Jana Herbena.

      lágrovat něm.tábo?it

      lajtnant něm. (Leutnant) poru?ík

      landšturmák něm. ( Landsturm) ?len domobraneckého vojska

      landwehrák, landvérák něm. (Landwehr) ?len zeměbraneckého vojska

      Lejhanec, Václav, rakousko-uherský diplomat, v období 1. světové války konzul v Dra?i (Durres). Dra? tehdy byla tehdy sídelním městem albánského kní?ete W. Wieda a hlavním městem Albánského kní?ectví. P?ešel do ?eskoslovenské zahrani?ní slu?by, v letech 1919-1921 nap?. p?sobil jako vedoucí ú?adu delegáta ?SR v Ma?arsku. Generálním konzulem v Dra?i byl v té době Alfred Rappaport (1868-1946).

      lettres fr. dopisy

      losung něm. zde: heslo dne

      mantl něm. vojenský pláš?

      marodní kniha něm. kniha nemocných

      marodvisita něm.návštěva nemocného u léka?e

      maršbatalion prapor s pozdějším datem mobiliza?ní a pochodové pohotovosti, slo?ený většinou ze zálo?ník?, ur?ený k doplnění ztrát, p?ipravující se k p?esunu na frontu (pochodový prapor)

      maršrúta něm. pově?ení k pracovní cestě

      mantúra vojenský oblek

      merhaba arab., tur. uvítání, pozdrav („vítej!“)

      Miši?, ?ivojin (1855-1921) srbský polní maršál (vojvoda) a nejúspěšnější srbský vojenský velitel v období 1876-1918. Velel 1. srbské armádě v bitvě na ?ece Kolubá?e (1914), ú?astnil se velkého ústupu p?es hory do Albánie v zimě 1915-1916, porazil a donutil k ústupu bulharskou armádu v bitvě u Gorniceva v roce 1916 a p?i pr?lomu soluňské fronty v zá?í 1918 byl ná?elníkem nejvyššího velení. Poté ná?elník generálního štábu armády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?.

      náredník (srbský felák) ni?ší srbský d?stojník

      obrlajtnant něm. nadporu?ík

      oficírsmená? něm., fr. d?stojnická kuchyně

      ohne Schritt něm. postup vp?ed nikoli pochodovým krokem (nebezpe?í rozkolísání vratkého mostu, „break step“)

      para, krejcar drobné mince srbské/rakouské

      pasírka něm. povolenka

      Paši?, Nikola (1845 -1926), významný srbský politický ?initel a diplomat, pětinásobný p?edseda vlády srbského království, první (celkem t?ikrát) p?edseda vlády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?. V pamětech vzpomínán pro sv?j mohutný krásný plnovous.

      pelerína it. pláštěnka, volný pláš? bez zapínání

      Petar I., Karadjordjevic (1844 – 1921), 1903 – 1918 poslední srbský král, první vládce Království Srb?, Chorvat? a Slovinc? (1918 – 1921)

      Pferdespital něm. koňská ošet?ovna

      piklhaubna něm. pruská vojenská helma s kovovým hrotem na vrcholu

      piksla něm. zde: kryt poloosy kola vozu

      pionérsébl něm. vojenská šavle, sou?ást výzbroje

      pioný?i, pioné?i něm. zde: ?enisté

      posichrovat něm. pojistit, zajistit

      Potiorek, Oskar (1853-1933) rakousko-uherský vojenský ?initel. 1911-1914 guvernér v Bosně a Hercegovině, svědek atentátu na následníka tr?nu Františka Ferdinanda d´Este 28.6.1914. 1914 vrchní velitel rakousko-uherské armády v srbské kampani, pora?en v bitvě u Ceru a na ?ece Kolubá?e, 1.1.1915 zbaven vrchního velení

      profesor P. známý pra?ský léka?, profesor, dle svědectví pamětí na frontě lé?il zp?sobem nevybo?ujícím z praktik vojenského „lé?itelství“ bě?ného v rakousko-uherské armádě

      Putnik, Radomir (1847-1917) srbský polní maršál, ná?elník generálního štábu srbské armády v období balkánských válek a 1. světové války. Ú?astník všech válek, vedených Srbskem v letech 1876-1917. V ?íjnu 1915 po zahájení ofenzívy spojených rakousko-uherských, německých a bulharských sil o 300 000 mu?? pod velením polního maršála A. von Mackensena rozhodl Putnik 31.10.1915 o ústupu srbských armád. Poslední boje byly vedeny na Kosově poli (19.- 24.11.). 25. listopadu kone?né rozhodnutí o ústupu p?es albánské hory. 155 000 voják? došlo do p?ístav?. V lednu 1916 byl odvolán z postu a zem?el v Nice.

      rakije pálenka

      raport hlášení

      rast něm. odpo?inek

      Rauberinsel něm. loupe?nický ostrov

      règime de faveur fr. zde: zvýšený p?íděl jídla na osobu a den

      Regimentsarzt (Reg. Arzt) něm. plukovní léka?

      rekonvalescent lat. zotavující se pacient

      Reserve Feldmaroden Haus něm. rezervní polní nemocnice

      Ristung něm. výzbroj

      salem alejkum arab.uvítací muslimský pozdrav „salam alejkum“ („mír s vámi / vám“), odpově? „alejkum salam“

      saniterák vojenský ošet?ovatel

      separace oddělení

      studovat zde: zabavit

      Slavonie ní?inné úrodné území rozdělené mezi Chorvatsko a Srbsko, historická země le?ící mezi ?ekami Drávou, Sávou a Dunajem

      Stationskomando něm. posádkové velení

      stra?ár srb. strá?ce

      štram něm. fešně, švihácky, upraveně, dle p?edpisu

      Šnejdárek, Josef (1875-1945) generál ?s. armády, 1899 vstoupil do fr. cizinecké legie, v době formování 21. st?eleckého pluku jmenován pomocníkem velitele pluku

      Šváb, švába srbské pohrdavé ozna?ení voják? nep?átelské rakousko-uherské armády bez ohledu na jejich národnost

      tagskaprál něm.kaprál v denní slu?bě

      tagwach něm.budí?ek

      therový papír (térový) asfaltem napuštěný, pou?ívaný v nedávné době zejména na izolaci st?ech

      trén něm.vojenský zásobovací oddíl, vozatajstvo

      t?etí výzva vojáci povolaní do slu?by ve t?etím kole, většinou zálo?níci věkově starší

      Vergatěrung něm. p?v. Vergatterung, vojenský signál, povel ke shromá?dění vojska na ur?ené místo, poplach, nástup

      Verpflekscetl něm. poukaz na ošet?ení

      Vilém II. (1859-1941), německý císa? a pruský král v letech 1888-1918

      Vopi?ka, Karel (1857-1935), úspěšný ?echoameri?an, podnikatel, ?editel a později spoluvlastník pivovaru Atlas Brewery v Chicagu, ve?ejný ?initel. Dle ?lánku opublikovaného ?echoamerickým listem Denní hlasatel dne 16.8.1913 byl „ Charles“ Vopi?ka tohoto dne navr?en Státním departmentem na funkci budoucího velvyslance USA v Rumunsku, Srbsku a Bulharsku. Po následném jmenování prezidentem W.Wilsonem zastával funkci v letech 1913-1920. ?len ?eskoslovenské národní rady v Pa?í?i. Viz nejnověji knihu Czechs of Chicagoland. Ed. by M.Sternstein. Charleston, SC., Arcadia Publishing, 2008. 127 pp. ISBN 13 9780 7385 5178 4.

      wendlovka, vendlovka (dle konstruktéra Werndla) puška zadovka pou?ívaná v rakousko-uherské armádě

      z?ídla u Padovy Euganee Terme, lázeňská oblast jihozápadně od města Padovy v severní Itálii

      zuávský pluk, zuávové obecně koloniální vojáci muslimského vyznání, jednotky lehkých st?elc? francouzské armády zalo?ené v 1. pol. 19. století v Al?írsku s nápadnou orientální pokrývkou hlavy, v době 1. světové války slou?ili v khaki uniformě a hlavu jim pokrýval ?ervený fez

      zupák voj.slang p?ezdívka podd?stojníka, zejm. šikovatele

      ท รี ท เม้น ผม ตรง dermacol รีวิว ครีม ทา หน้า ใช้ ดี แฟ รน ไช ส์ เครื่องสำอาง ออนไลน์ bleu de chanel ราคา 2019 รองพื้น บางเบา ปกปิด คุม มัน รองพื้น คุม มัน 2019 แป้ง ผสม รองพื้น คุม มัน ครีม ทา ผิว มาดาม ฟิ น เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม เสีย มาก cezanne แป้ง ท รี ท เม้น ท์ ผม วัต สัน รองพื้น bk เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม แห้ง เสีย ชี้ ฟู เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม รีวิว รองพื้น คุม มัน 2019 ส กิน แคร์ สิว 2020 เครื่อง สํา อา ง sivanna ราคา ส่ง รอง พื้นที่ ดี ที่สุด รองพื้น ปกปิด รอย สิว เซ เว่ น รองพื้น zhe แบบ ซอง ราคา เครื่อง สํา อา ง ชา แน ล เครื่อง สํา อา ง กุ ช ชี่ เครื่อง สํา อา ง ค์ กิ ฟ ฟา รี น ยา ลบรอย แผลเป็น ผ่าตัด soap and glory น้ำหอม ครีม เวช สํา อา ง ค์ ที่ ดี ที่สุด บุ ฟ เฟ่ ปี ใหม่ รีวิว แป้ง ผสม รองพื้น เครื่อง สํา อา ง natural เครื่อง สํา อา ง ค์ ออนไลน์ king power น้ำหอม เครื่อง สํา อา ง moshi รองพื้น เม เบ อ ลี น น้ำหอม ฉีด ผ้า แม็คโคร ส กิน แคร์ oriental princess บุ ฟ เฟ่ แลนด์ bleu de chanel แท้ เครื่อง สํา อา ง ค์ lancome ครีม แก้ รอย ดํา แผลเป็น miss dior ราคา แบรนด์ เกาหลี เครื่อง สํา อา ง รองพื้น innisfree รีวิว dkny สีชมพู ครีม รองพื้น โช รองพื้น pantip เครื่อง สํา อา ง meilinda เครื่อง สํา อา ง โทน ส้ม รองพื้น jovina ดี ไหม gyu gyu tei บุ ฟ เฟ่ ราคา ส กิน แคร์ estee lauder บอดี้ มิส วิคตอเรีย ซีเคร็ท กลิ่น ไหน หอม เครื่อง สํา อา ง วิคตอเรีย ซีเคร็ท fit me แป้ง น้ำหอม ดอกไม้ น้ํา หอม เฟ อ รา กา โม่ เครื่อง สํา อา ง เคาน์เตอร์ แบรนด์ ราคา ส่ง ส กิน แคร์ ใช้ แล้ว หน้า ขาว คุ ช ชั่ น กับ รองพื้น estee lauder รองพื้น ส กิน แคร์ ลด จุด ด่าง ดำ ขายส่ง เครื่อง สํา อา ง ราคา ถูก ส กิน แคร์ เป็น สิว เจ๊ เล้ง น้ํา หอม เครื่อง สํา อา ง ค์ kate เครื่อง สํา อา ง nyx ราคา แอ ม เว ย์ เครื่อง สํา อา ง น้ํา หอม ลด ราคา chanel coco 100ml ราคา เคาน์เตอร์ เครื่อง สํา อา ง ที่ ติด ทน นาน น้ํา หอม แอ ม เว ย์ เครื่อง สํา อา ง ไค ลี่ ฟิต มี แบบ ซอง บุ ฟ เฟ่ ราคา ถูก ใกล้ ฉัน chanel mademoiselle ราคา โลชั่น น้ำหอม มาดาม ฟิ น สี ไหน หอม mille เครื่อง สํา อา ง dior ผู้ชาย estee lauder double wear รีวิว ส กิน แคร์ ฝ้า กระ เพอร์ฟูม หน้า มัน ส กิน แคร์ เครื่อง สํา อา ง ออก ใหม่ 2020 เซ รั่ ม เครา ติ น ยี่ห้อ ไหน ดี แฟ รน ไช ส์ เครื่อง สํา อา ง ราคา ถูก ส กิน แคร์ หน้า ขาว กระจ่าง ใส 2020 ส กิน แคร์ สำหรับ ผิว มัน น้ำหอม ที่ หอม ที่สุด รองพื้น 2019 ส กิน แคร์ แก้ ฝ้า เครื่องสำอาง ysl pantip ขายส่ง เครื่อง สํา อา ง แบรนด์ ส กิน แคร์ 2019 pantip น้ำหอม ปรับอากาศ ใน รถ บุ ฟ เฟ่ อร่อย เครื่องสำอาง ท รี mys เครื่อง สํา อา ง รีวิว แป้ง ผสม รองพื้น วิตามิน เม็ด สี แดง ครีม บํา รุ ง ผิว หน้าที่ ดี ที่สุด 2018 เครื่อง สํา อา ง ถูก และ ดี วัต สัน เครื่องสำอาง ธรรมชาติ เครื่อง สํา อา ง idolo vit2go สี ส้ม รองพื้น ยี่ห้อ ไหน ดี pantip โลชั่น น้ำหอม แป้ง ผสม รองพื้น 2020 pantip เครื่องสำอาง ค์ กิ ฟ ฟา รี น เครื่อง สํา อา ง แปล อังกฤษ รองพื้น cb เซ รั่ ม ใส่ ผม ยี่ห้อ ไหน ดี allure homme sport ราคา bleu de chanel ขวด เล็ก รองพื้น แก้ม กี้ ยิ ป แซง เครื่อง สํา อา ง รักษา รอย แผล เครื่องสำอาง ของ ธัญ ญ่า เซ รั่ ม โอ เล ย์ กลางคืน รีวิว แป้ง fit me pantip น้ำหอม ติด ทน ราคา ไม่ แพง มาดาม ฟิ น สี แดง น้ํา หอม ผู้หญิง ที่ ผู้ชาย ชอบ pantip โลชั่น น้ำหอม มาดาม ฟิ น น้ำหอม ที่ ติด ทน นาน สินค้า เครื่อง สํา อา ง ที่ วาง เครื่องสำอาง ส กิน แคร์ ผิว เป็น สิว eau de parfum ราคา เครื่อง สํา อา ง พีช copper บุ ฟ เฟ่ ราคา มาดาม ฟิ น ซื้อ ที่ไหน บุ ฟ เฟ่ ซิ ส เลอ ร์ เครื่อง สํา อา ง แบรนด์ ราคา ถูก รองพื้น ชี มาดาม ฟิ น ซื้อ ที่ไหน รักษา รอย แผลเป็น จาก อีสุกอีใส วิธี ทํา ผม น้ำหอม midnight โอ อิ ชิ บุ ฟ เฟ่ มี สาขา ไหน บ้าง jo malone กลิ่น ผู้ชาย ครีม ลบรอย แผลเป็น เด็ก รองพื้น สํา ห รับ คน หน้า มัน รู ขุม ขน กว้าง เครื่อง สํา อา ง ค์ ผู้ชาย mac studio fix powder รีวิว วิตามิน บํา รุ ง ร่างกาย คน แก่ jo malone กลิ่น ไหน หอม 2019 รองพื้น ปกปิด รอย ดํา น้ำหอม ck ผู้หญิง วิตามิน อะไร ละลาย ใน น้ํา ส กิน แคร์ ราคา นักเรียน pantip ส กิน แคร์ ลด รอย ดำ รอย แดง ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า มัน lanbena ลบรอย แผลเป็น รีวิว รองพื้น ผสม กันแดด แป้ง zhe รีวิว ส กิน แคร์ 2020 ผู้ชาย บุ ฟ เฟ่ 199 ไม่ จํา กัด เวลา รองพื้น เคาน์เตอร์ แบรนด์ 2019 อุปกรณ์ แต่งหน้า พื้นฐาน รองพื้น บ็อบ บี้ บ ราว น์ แนะ นํา ส กิน แคร์ เกาหลี น้ำหอม แบรนด์ ผู้หญิง น้ำหอม victoria secret ขวด น้ำหอม เครื่อง สํา อา ง ค์ ยี่ห้อ ไหน ดี นา เซ บุ ฟ เฟ่ ราคา เครื่องสำอาง ราคา แพง พา เลท แต่งหน้า mac แนะ นํา รองพื้น เครื่อง สํา อา ง ค์ แอ ม เว ย์ บํา รุ ง ใต้ ตา เซ เว่ น the ordinary konvy เครื่องสำอาง ดารา ส กิน แคร์ ที่ ดารา ใช้ เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม ยืด ครีม กัน รอย แผลเป็น น้ำหอม si หน้า แห้ง ก ร้าน ผม เงา งาม เอ็ ม ที ส กิน แคร์ แป้ง ผสม รองพื้น ผิว แห้ง pantip น้ำหอม แบรนด์ เน ม muji เครื่อง สํา อา ง เม อ เร ส ก้า รองพื้น รองพื้น three น้ำหอม แบรนด์ เน ม เครื่อง สํา อา ง มูน ช็ อ ต น้ำหอม กลิ่น สดชื่น เครื่อง สํา อา ง inn น้ำหอม ติด ทน ราคา ไม่ แพง ส กิน แคร์ รอย ดํา แต่งหน้า ที่ เคาน์เตอร์ แบรนด์ เครื่อง สํา อา ง คิ ต ตี้ แป้ง ultima ii รองพื้น jung saem mool รีวิว ส กิน ออก ซี่ น้ำหอม รถยนต์ ธรรมชาติ ท รี ท เม้น ท์ ผม ดัด ครีม แก้ รอย ดํา แผลเป็น น้ำหอม ยอด นิยม oud wood คือ โปร เครื่องสำอาง เซ็ ต เครื่อง สํา อา ง ของขวัญ ใช้ ส กิน แคร์ ตัว ไหน ดี ส กิน แคร์ ผิว แห้ง pantip 3ce ที่ เกาหลี ราคา เครื่องสำอาง ของ ธัญ ญ่า เครื่องสำอาง ค์ dior ยี่ห้อ เครื่อง สํา อา ง เกาหลี bleu de chanel 100ml ราคา รองพื้น กันแดด ysl น้ำหอม เครื่องสำอาง แบรนด์ ดัง ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า 30 เครื่อง สํา อา ง สี พีช ส ปา ผม เครา ติ น เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม loreal infallible foundation รีวิว รองพื้น ฟิต มี แบบ ซอง น้ํา หอม ท เว ล ฟ์ พลัส เครื่องสำอาง ชาย รองพื้น armani ส กิน แคร์ ลด รอย สิว ใน เซ เว่ น ลิปสติก miss rose น้ำหอม ck2 ส เปร ย์ รองพื้น เครื่อง สํา อา ง ที่ ผู้หญิง ชอบ ส กิน แคร์ ปรับ สมดุล ผิว ส กิน แคร์ น่า ใช้ น้ำหอม coach รองพื้น cho รีวิว น้ำหอม moschino สิว อุด ตัน ส กิน แคร์ yves rocher konvy fit me รีวิว giorgio armani luminous silk foundation รีวิว รองพื้น ล อ ร่า ส กิน แคร์ ผิว กระจ่าง ใส ท รี ท เม้น ท์ ผม เสีย น้ำหอม givenchy กลิ่น ไหน หอม chanel coco mademoiselle 35ml ราคา น้ำหอม กลิ่น หวาน ๆ รองพื้น เซ เว่ น ไม่ อุด ตัน เครื่องสำอาง กัน น้ำ เซ เว่ น เครื่อง สํา อา ง ค์ วิคตอเรีย ส กิน แคร์ หน้า เนียน ใส ดิ ออ ร์ น้ํา หอม ส กิน แคร์ ลด รอย แดง จาก สิว เซ รั่ ม นี เวี ย ทา หน้า ส กิน แคร์ ลด รอย สิว วัต สัน น้ำหอม กลิ่น มิดไนท์ อาหาร อร่อย บาง แสน ราคา ส กิน แคร์ น้ํา หอม ยิ ป แซง ผู้ชาย แป้ง ผสม รองพื้น three รองพื้น 2019 น้ำหอม oriental princess ส กิน แคร์ บํา รุ ง ผิว หน้า ให้ แข็งแรง ขายส่ง แปรง แต่งหน้า ประตู น้ํา น้ำหอม sauvage ส กิน แคร์ ordinary รองพื้น cherben รีวิว pantip น้ำหอม มาดาม ฟิ น ของ แท้ อาหาร อินเดีย อร่อย nyx เครื่อง สํา อา ง jimmy choo น้ํา หอม เครื่อง สํา อา ง ที่ ผู้หญิง ต้อง มี เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม ยาว davidoff cool water 200ml ราคา แบ ล็ คม อ ร์ ลด สิว sauvage อ่าน ว่า เครื่อง สํา อา ง ค์ ดิ ออ ร์ ส กิน แคร์ ขวด สี เขียว ราคา เครื่อง สํา อา ง mac วิธี ทํา ผม ดัง โงะ โอ เล ย์ กันแดด น้ำหอม อี ฟ โร เช่ เมคอัพ เซ เว่ น เครื่อง สํา อา ง ใน เซ เว่ น 2020 ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า อายุ 40 ลบรอย เเ ผล เป็น บน หน้า เครื่อง สํา อา ง มี ยี่ห้อ อะไร บ้าง บํา รุ ง มือ ck one 50ml ราคา เซ รั่ ม ลด รู ขุม ขน โรงงาน เครื่องสำอาง ค์ น้ำหอม ซี ซี เครื่อง สํา อา ง ลาซา ด้า แท้ ไหม nyx เครื่อง สํา อา ง ครีม ลบรอย แผล รองพื้น ฮา ฟ มูน รอง พื้นที่ ดี ที่สุด 2020 เซ รั่ ม แนะ นํา 2020 ส กิน แคร์ รอย ดํา เครื่อง สํา อา ง เบื้องต้น แต่งหน้า ติด ทน คุม มัน น้ำหอม ลา คอส รองพื้น ผสม กันแดด ส กิน แคร์ แก้ สิว แพ้ เครื่องสำอาง ค์ รีวิว รองพื้น nars ทํา ผม ติด กิ๊บ น้ำหอม perfume ม อย เจอร์ ไร เซอร์ ผู้ชาย pantip ครีม เวช สํา อา ง ค์ ที่ ดี ที่สุด เซ รั่ ม โกลด์ มาดาม ฟิ น ซื้อ ที่ไหน ส กิน แคร์ ออ ร์ แก นิ ค แป้ง ผสม รองพื้น 2020 pantip ใช้ ส กิน แคร์ ตัว ไหน ดี เครื่อง สํา อา ง drugstore แป้ง zhe ราคา ส กิน แคร์ ที่ คน เกาหลี ใช้ dior sauvage ผู้หญิง ใช้ กิ ฟ ฟา รี น เครื่อง สํา อา ง รองพื้น lancome teint idole เซ็ ท เครื่องสำอาง ยา ทา ลบรอย ดํา รองพื้น หน้า ฉ่ำ วาว 2019 เครื่อง สํา อา ง ค์ เป็น เซ็ ท แต่งหน้า ติด ทน คุม มัน เซ็ ท เครื่อง สํา อา ง ของขวัญ มะ ชิ ตัง บุ ฟ เฟ่ เครื่องสำอาง novo pantip วิธี ทํา ให้ ผม สวย เงา งาม ยา ทา เล็บ jill stuart น้ำหอม adidas jo malone กลิ่น ไหน ดี น้ำหอม oriental princess เม อ เร ส ก้า รองพื้น เครื่อง สํา อา ง ค์ mti เครื่อง สํา อา ง เกอร์ แลง กลิ่น น้ํา หอม ผู้หญิง ที่ นิยม ที่สุด 2018 butterfly น้ำหอม ขายส่ง ครีม เกาหลี ccoo น้ำหอม น้ำนม บำรุง ผิว เท ส เตอร์ เกาหลี ขายส่ง มาดาม ฟิ น สี ไหน ขาย ดี สุด dorall collection ราคา เครื่อง สํา อา ง pola ทํา ผม ดัง โงะ ผม บาง เครื่อง สํา อา ง แปล ว่า น้ำหอม ปรับอากาศ ใน รถ อันตราย บุ ฟ เฟ่ แลนด์ มาร์ค เครื่อง สํา อา ง ยก เซ็ ต รองพื้น สํา ห รับ คน หน้า มัน เป็น สิว ของขวัญ เครื่อง สํา อา ง น้ำหอม ยอด ฮิต บุ ฟ เฟ่ 24 ชั่วโมง น้ำหอม วิคตอเรีย ราคา ชอป ผสม น้ำหอม ส กิน แคร์ sulwhasoo แบรนด์ nyx เครื่องสำอาง m ครีม เวช สํา อา ง ค์ ที่ ดี ที่สุด แป้ง mac studio fix ส กิน แคร์ ผิว เป็น สิว น้ำหอม yves rocher ส กิน แคร์ หน้า ใส ไร้ สิว เซ เว่ น วิธี ทำ ผม เครื่อง สํา อา ง pantip การ ทำ ผม น้ํา หอม cute press แป้ง maybelline แก้ รอย แผลเป็น ดํา นารายณ์ บุ ฟ เฟ่ สาขา ส กิน แคร์ ช่วย ผิว แข็งแรง เครื่อง สํา อา ง hojo lanbena ลบรอย แผลเป็น รีวิว ส กิน แคร์ ปรับ สมดุล ผิว innisfree รองพื้น รีวิว ยา ลบรอย แผลเป็น น้ำหอม ติด ทน บำรุง ผม เสีย บุ ฟ เฟ่ เท อ มิ น อ ล รองพื้น เซ เว่ น ปกปิด ดี mac เครื่องสำอาง บุ ฟ เฟ่ ว่า น่า นาวา pantip รองพื้น cho รีวิว เครื่อง สํา อา ง วิคตอเรีย ซีเคร็ท ส กิน แคร์ เติม ความ ชุ่มชื้น ทำ ผม ไป ทำงาน น้ำหอม victoria เครื่องสำอาง แอ ม เว ย์ เครื่องสำอาง จาก ข้าว ครีม ทา ฝ้า ทา ก่อน หรือ หลัง ครีม บํา รุ ง ส กิน แคร์ ล้าง หน้า ที่ ใส่ ผม น้ำหอม แอ น นา ซุย เครื่อง สํา อา ง สมัย ก่อน น้ำหอม 2019 doubletree by hilton บุ ฟ เฟ่ 2019 pantip เครื่องสำอาง จาก ธรรมชาติ ครีม บํา รุ ง ผิว ตอน กลางคืน เครื่อง สํา อา ง ที่ ต้อง มี เครื่องสำอาง บี เอ ส ซี ครีม ส กิน ฟู้ ด หน้า ขาว ยา ลบรอย แผลเป็น ราคา รองพื้น ran มาดาม ฟิ น สี ม่วง เครื่อง สํา อา ง ค์ โพ ลา miniso น้ำหอม เครื่อง สํา อา ง คน แพ้ ง่าย เครื่อง สํา อา ง nars ของ ประเทศ อะไร เครื่อง สํา อา ง บูท เครื่อง สํา อา ง ลัง โคม ของ แท้ เครื่องสำอาง จาก ข้าว ทำ แบรนด์ รองพื้น เครื่องสำอาง เกาหลี ราคา ส่ง ครีม เม อ ร์ เร ซ กา zara น้ำหอม เครื่อง สํา อา ง มาริ ส ก้า น้ํา ดื่ม ผสม วิตามิน ซี น้ํา หอม เฟ อ รา กา โม่ เซ รั่ ม สํา ห รับ คน หน้า มัน เครื่อง สํา อา ง ค์ dior มาดาม ฟิ น สี ดำ ยา ลบรอย แผลเป็น dermatix น้ํา หอม ยิ ป แซง ผู้ชาย วิธี ลบรอย เเ ผล เป็น น้ำหอม chanel coco รอง พื้นที่ ดี ที่สุด แป้ง sungrace เครื่องสำอาง ค์ nars covermark รองพื้น ck one ราคา น้ำหอม มอง บ ลัง รองพื้น ล อ รี อั ล ฝา แดง เครื่อง สํา อา ง revolution ดี ไหม เครื่อง สํา อา ง ทดลอง ใช้ ฟรี แพ้ เครื่อง สํา อา ง รักษา น้ำหอม bleu de chanel เครื่อง สํา อา ง เพี ย ซ สถาน บันเทิง รองพื้น ยี่ห้อ ไหน ดี pantip 2019 รองพื้น มิวสิค ลิปสติก สมัย โบราณ โรงงาน ขายส่ง เครื่อง สํา อา ง jung saem mool รองพื้น ส กิน แคร์ รอย ดํา mith น้ํา หอม ครีม มาดาม ฟิ น น้ำหอม การบินไทย น้ำหอม good girl รองพื้น revlon colorstay วิธี ทํา ผม เครื่อง สํา อา ง แปล ว่า รองพื้น แบบ ซอง ปกปิด ดี รองพื้น เล บ รอน narciso rodriguez อ่าน ว่า น้ำหอม ผู้หญิง 2019 บูกา รี่ สี ม่วง เครื่อง สํา อา ง เซ เลอ ร์ มูน รองพื้น kma bleu de chanel มี กี่ แบบ เครื่อง สํา อา ง huda beauty น้ำหอม armani น้ํา หอม แบรนด์ ดัง ราคา ถูก สำ เพ็ง น้ำหอม แป้ง เด็ก ผม เงา งาม เครื่อง สํา อา ง คุณ แม่ ตั้ง ครรภ์ น้ํา หอม คลีนิค happy เครื่อง สํา อา ง victoria เครื่องสำอาง ค์ ผู้ชาย น้ํา หอม ยิ ป แซง พัน ทิป beautybyfujang ทำ ผม สวย ๆ เครื่อง สํา อา ง ค์ ถูก และ ดี แป้ง ผสม รองพื้น รีวิว ทำ น้ำหอม sauvage dior ราคา ครีม กลางคืน หน้า ขาว ใส ผิว แข็งแรง ส กิน แคร์ น้ำหอม kenzo ยา ทา แก้ แพ้ เครื่อง สํา อา ง ส กิน แคร์ หน้า ใส เซ เว่ น รองพื้น เบลอ รู ขุม ขน น้ำหอม davidoff น้ำหอม dolce & gabbana น้ำหอม ซิ่ง รีวิว ครีม ทา หน้า ลด รอย แผลเป็น เด็ก น้ำหอม เกาหลี เครื่องสำอาง เซ็นทรัล เครื่องสำอาง ค์ dior สัก รองพื้น chanel chance ราคา เคาน์เตอร์ 2019 โอ ช้ อป ปิ้ง เครื่อง สํา อา ง bsc ผม สวย เงา งาม น้ำหอม โปโล การ ทำ น้ำหอม bvlgari สี ม่วง เครื่องสำอาง pola ส กิน แคร์ ลด เลือน ริ้ว รอย etude house เกาหลี เซ็ ท เครื่องสำอาง ส กิน แคร์ ออ ร์ แก นิ ค ทํา ดัง โงะ ที่ วาง ลิปสติก น้ำหอม ซิ่ง แบรนด์ น้ำหอม ครีม ลบรอย แผลเป็น ใน เซ เว่ น เครื่อง สํา อา ง ใน shopee น้ำหอม coco chanel สีชมพู gucci rush ราคา ลิปสติก เรือง แสง น้ำหอม กลิ่น เซ็กซี่ เครื่อง สํา อา ง รี เทิ ร์ น ส กิน แคร์ นักเรียน moschino น้ำหอม ทํา ดัง โงะ เซ รั่ ม บํา รุ ง หน้า เกาหลี dorall collection ราคา รองพื้น ศรีจันทร์ เซ เว่ น อาหาร อร่อย แถว นี้ น้ำหอม dkny แอ ป เปิ้ ล สี ไหน หอม สุด ส กิน แคร์ n น้ํา หอม นา ซิ ส โซ่ รองพื้น นา ผม เงา งาม ส กิน แคร์ ลด รอย ดำ รอย แดง โลชั่น ดอกไม้ มาดาม ฟิ น ส กิน แคร์ เนื้อ เจ ล มาดาม ฟิ น สี ไหน หอม น้ำหอม chloe love story มี กี่ แบบ mac studio fix powder รีวิว น้ำหอม bvlgari อ่าน ว่า รองพื้น cherben รีวิว pantip แพ้ เครื่องสำอาง ค์ ผิว แพ้ เครื่อง สํา อา ง เครื่อง สํา อา ง นิ ก ซ์ น้ำหอม miniso ผู้ชาย เครื่องสำอาง ค์ ลด ราคา เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม เสีย มาก แก้ รอย แผลเป็น ดํา รองพื้น ซอง เซ เว่ น เครื่อง สํา อา ง เกาหลี ขายส่ง รองพื้น แตงโม แบรนด์ เครื่องสำอาง เกาหลี ส กิน แคร์ กา ร์ นิ เย่ เครื่องสำอาง ยี่ห้อ kedma เครื่อง สํา อา ง physicians formula bleu de chanel แท้ บริษัท บ ลู เบ อ รี่ ส กิน แคร์ รองพื้น clarins ส กิน แคร์ 2019 หน้า มัน รองพื้น fit me 128 แอ ม เว ย์ เครื่อง สํา อา ง ลบรอย ดํา บน ใบหน้า เครื่อง สํา อา ง ค์ collection รองพื้น แตงโม จุฬา ส กิน แคร์ ริ้ว รอย dior ส กิน แคร์ ส กิน แคร์ ผัก เครื่อง สํา อา ง ค์ bys burberry black ราคา เครื่อง สํา อา ง ค์ เป็น เซ็ ท เครื่องสำอาง ค์ odbo dior sauvage ซื้อ ที่ไหน รองพื้น สํา ห รับ คน เป็น สิว ใน เซ เว่ น น้ำหอม ysl ผู้ชาย น้ำหอม si สี แดง ราคา น้ํา หอม coco ราคา เครื่อง สํา อา ง ถูก และ ดี วัต สัน รองพื้น กันแดด ยี่ห้อ เครื่องสำอาง ค์ บุ ฟ เฟ่ 304 น้ำหอม วิคตอเรีย กลิ่น ยอด นิยม รองพื้น naked ทา ลด รอย แผลเป็น น้ํา หอม ออ เร น ทอ ล สี ไหน หอม sauvage อ่าน ว่า ครีม ปอ ปิ๋ว ส กิน แคร์ เครื่อง สํา อา ง ก๊อ ป แบรนด์ ราคา ส่ง ลิ เดีย ส กิน แคร์ เครื่องสำอาง ค์ mti น้ำหอม dior ผู้ชาย ส กิน แคร์ ลด สิว หน้า ใส dior รองพื้น ส กิน แคร์ ผิว มัน ขาด น้ำ 2018 น้ำหอม แท้ เครื่อง สํา อา ง vie cosmetics รองพื้น ปกปิด ดี น้ํา หอม ดา วิด อ ฟ ราคา รองพื้น shu บริษัท เครื่อง สํา อา ง เกาหลี เซ รั่ ม มะเขือเทศ หน้า ใส เครื่องสำอาง dok ยา ลบรอย แผลเป็น dermatix ยา ลบรอย แผลเป็น ดี ที่สุด รองพื้น sola เครื่อง สํา อา ง มูน ช็ อ ต ลัง โคม มิ รา เคิ ล ส กิน แคร์ yves rocher mac studio fix foundation รีวิว obuse ดี ไหม ยา ทา ลบรอย ดํา น้ำหอม รถยนต์ ธรรมชาติ รองพื้น lucia ส กิน แคร์ ออ เร น ทอ ล ไน ท์ ครีม กิ ฟ ฟา รี น แป้ง น้ำ รองพื้น happy pantip ส กิน แคร์ น่า ใช้ เครื่อง สํา อา ง เอ ฟ ฟิ น แป้ง ผสม รองพื้น chanel วิธี ทํา ผม ดัง โงะ มาดาม ฟิ น หอม จริง ไหม ไน ท์ ครีม กิ ฟ ฟา รี น น้ำหอม ck กลิ่น ไหน หอม เครื่อง สํา อา ง ไม่มี พารา เบน รองพื้น เล บ รอน รองพื้น revlon ปลอม lucia รองพื้น cooc eau de parfum น้ำหอม giorgio armani น้ำหอม ชอง ปอง น้ำหอม มอง บ ลัง maison francis kurkdjian ซื้อ ที่ไหน น้ำหอม คือ น้ํา หอม มอง บ ลัง ค์ eveandboy น้ำหอม วิธี ทํา ผม ดัง โงะ เซอร์ ๆ โรงแรม ฮิ ล ตัน สุขุมวิท บุ ฟ เฟ่ รองพื้น ซอง ดา วิด อ ฟ น้ํา หอม น้ำหอม bvlgari ที่ เคาน์เตอร์ ราคา น้ํา หอม คลีนิค happy รองพื้น แต่งหน้า รับ ปริญญา รองพื้น หน้า เนียน ส กิน แคร์ หน้า เครื่องสำอาง ค์ แบรนด์ ครีม ทํา ให้ หน้า แข็งแรง น้ำหอม มิส ที น เครื่อง สํา อา ง แต่งหน้า ผี บุ ฟ เฟ่ ทะเล เผา 299 เครื่อง สํา อา ง ค์ revolution ดี ไหม อ อย ทา ผม ส่วนผสม น้ำหอม น้ำหอม dior sauvage ม อย เจอร์ ไร เซอร์ สํา ห รับ คน เป็น สิว ราคา น้ำหอม sivanna ราคา ส่ง dior รองพื้น รองพื้น ysl ราคา เครื่อง สํา อา ง ของขวัญ bleu de chanel แบ่ง ขาย น้ำหอม ผู้ชาย ck ส กิน แคร์ dior ส เปร ย์ ฟิก เครื่อง สํา อา ง เซ รั่ ม ตั๊ ก ส กิน แคร์ ส้ม กลิ่น น้ํา หอม ผู้หญิง ที่ นิยม ที่สุด 2019 เครื่อง สํา อา ง แบรนด์ คลินิก น้ำหอม เบ อ เบ อ รี่ เครื่อง สํา อา ง karmart รองพื้น ได โซะ บุ ฟ เฟ่ ทะเล เผา 299 ส กิน แคร์ ยุโรป เครื่อง สํา อา ง mis เครื่องสำอาง ราคา มิส ดิ ออ น้ำหอม ลัง โคม ผู้หญิง mac รองพื้น แฟ รน ไช ส์ เครื่องสำอาง karmart น้ำหอม ปรับอากาศ ใน รถยนต์ น้ำหอม burberry กลิ่น ไหน หอม น้ํา หอม จี ว อง ชี่ เคา เตอร์ แบรนด์ เครื่อง สํา อา ง น้ำหอม เด็ก แต่งหน้า ติด ทน คุม มัน บํา รุ ง ผม หลัง ทํา สี bourjois รองพื้น ส กิน แคร์ ample น้ำหอม กลิ่น ผู้ ดี การ รักษา รอย แผลเป็น น้ำหอม กลิ่น ขนม เครื่อง สํา อา ง ลาซา ด้า oriental princess น้ำหอม นำ เข้า เครื่องสำอาง เกาหลี เครื่อง สํา อา ง สิ วัน นาดี ไหม รองพื้น เซ เว่ น ผิว ค ล้ํา cooc eau de parfum เครื่อง สํา อา ง dolce gabbana เครื่องสำอาง ค์ 10 บาท ครีม giffarine เครื่องสำอาง sivanna ครีม ทา ผิว มาดาม ฟิ น เครื่อง สํา อา ง โด เร ม่อน ครีม ลบรอย แผล สิว เครื่อง สํา อา ง ยิ ป แซง ตึก ใบ หยก 2 บุ ฟ เฟ่ เซ รั่ ม ตัว ไหน ใช้ แล้ว หน้า ใส รีวิว รองพื้น estee lauder ตัว ใหม่ เครื่อง สํา อา ง ค์ ลด ราคา chanel coco 100ml ราคา เคาน์เตอร์ เซ็ ท เครื่อง สํา อา ง ของขวัญ เซ รั่ ม ตั๊ ก รีวิว ครีม บํา รุ ง หน้า เครื่องสำอาง ราคา แพง รองพื้น jung saem mool รีวิว บุ ฟ เฟ่ เท อ มิ น อ ล 21 เครื่อง สํา อา ง uzi ลบรอย เเ ผล เป็น บน หน้า เครื่อง สํา อา ง นีออน บุ ฟ เฟ่ ติด มัน ส กิน แคร์ อิน นิ ส ฟรี รองพื้น nyx เครื่องสำอาง merrezca แต่งหน้า ติด ทน หน้า มัน เครื่อง สํา อา ง นีออน เครื่อง สํา อา ง ค์ lancome ครีม ลบรอย ดํา จาก ยุง กัด versace dylan blue ราคา รองพื้น armani เครื่องสำอาง ที่ ดี ที่สุด ใน โลก เครื่อง สํา อา ง ของ เด็ก น้ำหอม ผู้ชาย ck เซ รั่ ม ใส่ ผม เกาหลี เครื่อง สํา อา ง โพ นี่ น้ำหอม victoria รองพื้น deesay mfk baccarat rouge 540 ราคา ส กิน แคร์ หน้า ขาว 2020 ทํา ผม มา ม่า ผม สลวย ส กิน ออก ซี่ แนะ นํา รองพื้น รองพื้น revlon ปลอม เครื่อง สํา อา ง ที่ นิยม ใช้ มาก ที่สุด chanel bleu de chanel ราคา ส กิ ล แคร์ ลด รอย สิว issey miyake น้ำหอม เครื่อง สํา อา ง อี ทู ดี้ รองพื้น ใช้ ดี น้ำหอม โจ มา โลน ราคา ส กิน แคร์ ที่ มี bha ราคา เครื่อง สํา อา ง เกาหลี ส กิน แคร์ เพื่อ ผิว แข็งแรง น้ำหอม ยั่ว ๆ เครื่องสำอาง ยี่ห้อ เครื่อง สํา อา ง ยู นิ คอร์น ครีม ชา ริ ยา ส กิน แคร์ ดิ ออ ร์ บ ลู ม มิ่ง อุปกรณ์ แต่งหน้า ผู้ชาย น้ำหอม good girl เครื่องสำอาง ค์ ขายส่ง เครื่อง สํา อา ง ค์ revolution ดี ไหม รองพื้น พระจันทร์ เครื่องสำอาง ysl shopee เครื่อง สํา อา ง ysl รองพื้น รองพื้น zhe รีวิว เครื่อง สํา อา ง เกาหลี 3ce น้ำหอม ดี ว่า เครื่อง สํา อา ง เพี ย ซ ส กิน แคร์ ช่วย ผิว แข็งแรง เครื่อง สํา อา ง nee cara อร่อย เด็ด น้ํา หอม ยิ ป แซง ผู้ชาย น้ำหอม โจ มา โลน แท้ รีวิว รองพื้น revlon ตึก ใบ หยก บุ ฟ เฟ่ ราคา เครื่อง สํา อา ง แปล ว่า มอง บ ลัง น้ำหอม เครื่องสำอาง จาก ธรรมชาติ 10 แบบ วิธี ทำ ผม สวย รองพื้น ยี่ห้อ ไหน ดี 2020 ลิ เดีย ส กิน แคร์ ทำ เครา ติ น ผม เครื่อง สํา อา ง ที่ ดารา ใช้ มาก ที่สุด บุ ฟ เฟ่ ทะเล มหาชัย น้ํา หอม ดิ ออ ร์ กลิ่น ไหน หอม สุด บุ๊ ฟ เฟ่ จดทะเบียน เครื่องสำอาง เครื่อง สํา อา ง ที่ ช่าง แต่งหน้า ใช้ ส เปร ย์ รองพื้น เครื่อง สํา อา ง แบรนด์ ดัง เครื่อง สํา อา ง ใน เซ เว่ น 2020 ck น้ำหอม ลี ฟ ออ น bourjois รองพื้น ครีม hiisees เครื่อง แต่งหน้า ครบ เซ็ ต 10 แบบ วิธี ทำ ผม สวย เครื่อง สํา อา ง stila รองพื้น คา เวี ย รีวิว แป้ง ศรีจันทร์ เจ้า หญิง เครื่อง สํา อา ง เกาหลี ใช้ ดี น้ำหอม มาดาม ฟิ น ราคา คิว เครื่อง สํา อา ง รองพื้น mti ครีม แต้ม รอย แผลเป็น น้ำหอม chanel bleu รองพื้น coscos รองพื้น 88 เครื่อง สํา อา ง นา ร์ ส ครีม บํา รุ ง ก่อน แต่งหน้า ผิว มัน บาบี ก้อน บุ ฟ เฟ่ 333 แป้ง ผสม รองพื้น รีวิว น้ํา หอม ยิ ป แซง ผู้ชาย รอง พื้นที่ ปกปิด ดี ที่สุด ใน เซ เว่ น ส กิน แคร์ สำหรับ ผิว มัน น้ำหอม tom ford ผู้ชาย บํา รุ ง ผม เสีย เครื่อง สํา อา ง ที่ นิยม ใช้ มาก ที่สุด เครื่องสำอาง อังกฤษ ยา ลบรอย แผลเป็น อีสุกอีใส น้ำหอม kenzo เครื่อง สํา อา ง นิ ก ซ์ ส่วนผสม ครีม ทา หน้า น้ำหอม กลิ่น พีช น้ํา หอม โคล เอ้ บุ๊ ฟ เฟ่ น้ำหอม dior jadore ครีม บำรุง ใน เซ เว่ น น้ำหอม จาด อ ร์ รองพื้น nyx บุ ฟ เฟ่ ดวงตะวัน มาดาม ฟิ น โลชั่น โอ เล่ ส กิน แคร์ mac studio fix foundation รีวิว ส กิน แคร์ หน้า ขาว กระจ่าง ใส 2019 รองพื้น hera รองพื้น hera เครื่อง สํา อา ง konvy เครื่องสำอาง ราคา แพง น้ำหอม มิ รา เคิ ล น้ํา หอม เอ ส เซนส์ สี ไหน หอม รองพื้น คุม มัน ยี่ห้อ ไหน ดี เครื่อง แต่งหน้า เซ เว่ น แบ ล็ คม อ ร์ ลด สิว น้ำหอม อี ฟ แซง เครื่อง สํา อา ง victoria รองพื้น สํา ห รับ คน หน้า มัน รู ขุม ขน กว้าง เครื่อง สํา อา ง ทดลอง ใช้ ฟรี เครื่อง สํา อา ง นา fit me รีวิว สูตร หมัก ผม นุ่ม กันแดด รองพื้น รองพื้น ศรีจันทร์ ซอง เครื่อง สํา อา ง เซ็ ต ส กิน แคร์ cute press แต่งหน้า เคาน์เตอร์ arty บูท เครื่อง สํา อา ง ส กิน แคร์ ฝ้า กระ ส กิน แคร์ ที่ มี aha วิตามิน ซี อึน ดัน เกาหลี bleu de chanel parfum ราคา น้ํา หอม เอ ส เซนส์ สี ไหน หอม เครื่อง สํา อา ง มา ม่า เผ็ด เกาหลี ส กิน แคร์ ผิว แห้ง pantip รองพื้น เซ เว่ น 2020 อาหาร แนะนำ merrezca skin up liquid foundation รีวิว น้ํา หอม มอ ส ชิ โน ฟอง น้ํา แต่งหน้า รีวิว เครื่องสำอาง supermom pantip chanel ultra le teint รีวิว เครื่องสำอาง covermark บุ ฟ เฟ่ redsun ลิปสติก ไค ลี่ ที่ ทา รอย แผลเป็น ส กิน แคร์ ใช้ แล้ว หน้า ขาว รีวิว ครีม บำรุง ผิว หน้า pantip 2019 bleu de chanel ราคา eau คือ ครีม บำรุง ใน เซ เว่ น ส กิน แคร์ lancome ส กิน แคร์ ขวด สี เขียว ท รี ท เม้น หมัก ผม ลิปสติก เรือง แสง tom ford เครื่อง สํา อา ง ครีม ถนอม มือ อา ก ง บุ ฟ เฟ่ มหาชัย บุ ฟ เฟ่ pullman เซ็ ต เครื่อง สํา อา ง chanel รองพื้น สํา ห รับ คน หน้า มัน รู ขุม ขน กว้าง เคา เตอร์ แบรนด์ เครื่อง สํา อา ง แต่งหน้า ติด ทน นาน น้ํา หอม คิง เพา เวอร์ เซ รั่ ม มะเขือเทศ หน้า ใส เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม วัต สัน เครื่องสำอาง ทำความ สะอาด เซ รั่ ม นี เวี ย ทา หน้า แป้ง ผสม รองพื้น ยี่ห้อ ไหน ดี 2019 chanel perfume ราคา fairiesta เครื่อง สํา อา ง รองพื้น hourglass บํา รุ ง ขน คิ้ว น้ำหอม chanel มาดาม ฟิ น สี ดํา mille เครื่อง สํา อา ง ส กิน แคร์ คน ท้อง 2019 รองพื้น สํา ห รับ คน หน้า มัน รู ขุม ขน กว้าง ส กิน แคร์ ใน เซ เว่ น 2019 ส กิน แคร์ ขายส่ง รองพื้น 2020 เครื่อง สํา อา ง มูน ช็ อ ต อา มา นี่ น้ํา หอม เครื่องสำอาง ท รี น้ำหอม ผู้ชาย กลิ่น สปอร์ต น้ำหอม ห้อง เครื่อง สํา อา ง ค์ ขายส่ง น้ำหอม รถ เครื่อง สํา อา ง shopee ทำ เครา ติ น ผม ทา ร์ ต เครื่อง สํา อา ง ครีม ทา หน้า สํา ห รับ ผิว แพ้ ง่าย เครื่องสำอาง ค์ ราคา ส่ง 20 บาท โจ มา โลน อิง ลิ ช แพร์ ราคา ขาย น้ำหอม แท้ รองพื้น ฟิต มี รองพื้น หน้า มัน รีวิว รองพื้น jovina ครีม ลบรอย แผลเป็น ใน เซ เว่ น รองพื้น อิน นิ ส ฟรี เครื่อง สํา อา ง ค์ bys เครื่อง สํา อา ง ติด ทน เครื่อง สํา อา ง cosluxe น้ำหอม ck be รองพื้น หน้า ฉ่ำ chanel coco mademoiselle ราคา ysl all hours foundation รีวิว บุ ฟ เฟ่ ซิ ส เลอ ร์ เครื่อง สํา อา ง พื้นฐาน เครื่องสำอาง แต่งหน้า ศพ madam fin ราคา น้ำหอม เว อ ซา เช่ เครื่องสำอาง ขนาด ทดลอง คา แรง ค์ เครื่องสำอาง อี ฟ บํา รุ ง ผม ทํา สี แต่งหน้า ทำ ผม ย้อน ยุค ส กิน แคร์ ลด รอย ดำ จาก สิว เครื่อง สํา อา ง dior ราคา ราคา เครื่อง สํา อา ง chanel น้ำหอม yves rocher ลบรอย แผลเป็น บน ใบหน้า เซ เว่ น เครื่อง สํา อา ง นา ร์ ส เครื่องสำอาง bsc ดี ไหม ราคา เครื่อง สํา อา ง mac chanel mademoiselle ราคา ราคา น้ํา หอม มาดาม ฟิ น น้ำหอม ใน บ้าน น้ำหอม cc oo เกาหลี เครื่อง สํา อา ง parfum คือ เครื่อง สํา อา ง idolo เครื่อง สํา อา ง เอ ฟ ฟิ น ส กิน แคร์ พัน ทิป รองพื้น พระจันทร์ น้ํา หอม คลีนิค happy chanel เครื่อง สํา อา ง ราคา ครีม ทา หน้า ลด ริ้ว รอย น้ำหอม มิ รา เคิ ล แบรนด์ เครื่อง สํา อา ง ดัง ๆ ทํา ผมเปีย เครื่อง สํา อา ง เรือง แสง ครีม บํา รุ ง ผิว คน ท้อง เครื่อง สํา อา ง ฟา ริ ส ส เปร ย์ ฟิก เครื่อง สํา อา ง shu uemura รองพื้น เครื่องสำอาง สำหรับ คน หน้า มัน น้ำหอม ลอง แวง หน้า มัน ส กิน แคร์ เครื่องสำอาง ค์ ผิว แพ้ ง่าย cosmetic เครื่อง สํา อา ง เครื่อง สํา อา ง nyx ราคา ส กิน แคร์ ผิว มัน ขาด น้ำ เครื่อง สํา อา ง โพ นี่ ส กิน แคร์ v รองพื้น ใน วัต สัน น้ำหอม ส กิน แคร์ วัย 50 ส กิน แคร์ รอย ดํา แผลเป็น รอย ดำ น้ํา หอม โคล เอ้ ขายส่ง ลิปสติก ยก โหล สำ เพ็ง โปร โม ชั่ น เครื่อง สํา อา ง บุ ฟ เฟ่ ทะเล โรงแรม รองพื้น lancome teint idole รีวิว บุ ฟ เฟ่ ซิ ส เลอ ร์ เครื่อง สํา อา ง ขายส่ง สํา เพ็ง น้ำหอม ที่ เป็น perfume ส กิน แคร์ ใต้ ตา ดํา cho เครื่อง สํา อา ง เครื่องสำอาง ค์ แบรนด์ ครีม วุฒิ ศักดิ์ ส กิน แคร์ armani si passione pantip วิธี ทํา ให้ ผม สวย เงา งาม ครีม บํา รุ ง ใต้ ตา pantip เครื่องสำอาง แม็ ก เครื่อง สํา อา ง etude house ร้าน ขาย หัว น้ํา หอม น้ำหอม มิ นิ โซ ผู้ชาย ส กิน แคร์ ลด รอย แดง จาก สิว เครื่องสำอาง ค์ แบรนด์ รองพื้น ใน เซ เว่ น อัน ไหน ดี 2019 butterfly thai perfume สาขา ด อ ล เช่ กา บา น่า เครื่อง สํา อา ง
      เซ รั่ ม ผม เกาหลี| บุ ฟ เฟ่ อ มา รี| น้ำหอม yves rocher| น้ำหอม viva| เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม ตัว ไหน ดี| เซ รั่ ม บํา รุ ง ผม pantip| ทํา ดัง โงะ| ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า ก่อน แต่งหน้า| ทำ แบรนด์ เครื่องสำอาง| ส กิน แคร์ สำหรับ เด็ก| chanel bleu ราคา| ดูแล ผิว| เครื่องสำอาง maybelline| น้ำหอม butterfly| พา เลท แต่งหน้า mac| ส กิน แคร์ หลอด สีชมพู| เท ส เตอร์ ส กิน แคร์| น้ํา หอม ดิ ออ ร์ ผู้หญิง กลิ่น ไหน หอม| ครีม ลบรอย แผล| eveandboy น้ำหอม| คิว เครื่อง สํา อา ง| น้ำหอม ck be หอม แบบ ไหน| รองพื้น กันแดด| โจ มา โลน ราคา| ส เปร ย์ ฉีด ผ้า หอม oriental princess| รีวิว รองพื้น ศรีจันทร์| น้ำหอม cc| เครื่องสำอาง ค์ nars| แป้ง ผสม รองพื้น ยี่ห้อ ไหน ดี 2020 pantip| ครีม ทา ผิว ลบรอย แผลเป็น| ครีม บํา รุ ง ใต้ ตา pantip| วิตามิน บี 17| น้ํา หอม ยิ ป แซง พัน ทิป| รองพื้น innisfree ราคา| ครีม รอย แผลเป็น จาก สิว| ส กิน แคร์ คือ pantip| ส กิน แคร์ สิว 2020| น้ำหอม แห้ง| เครื่อง สํา อา ง kylie jenner| lanbena ลบรอย แผลเป็น รีวิว| ครีม ลบรอย ดํา รอย แผลเป็น| เครื่อง สํา อา ง รักษา สิว| ส กิน แคร์ แนะ นํา| ส เปร ย์ เมคอัพ| เครื่อง สํา อา ง revolution ดี ไหม| น้ำหอม ck ผู้หญิง| น้ำหอม แท้ ราคา ถูก จาก บริษัท| บุ ฟ เฟ่ ใกล้ ๆ| น้ำหอม ผู้หญิง 2020 pantip| คลี นิ ก ข์ clinique| ลบรอย แผลเป็น รอย ดํา| เครื่อง สํา อา ง ก๊อ ป แบรนด์ ราคา ส่ง| jo malone ราคา| ส กิน แคร์ ผิว เป็น สิว| เครื่องสำอาง mac ที่ ควร มี| น้ำหอม prada| คลี นิ ก ข์ clinique| เครื่องสำอาง แบรนด์ ดัง| tom ford น้ำหอม| รองพื้น หน้า เงา| เครื่อง สํา อา ง ค์ วิคตอเรีย| ครีม ทา หน้า สํา ห รับ ผิว แพ้ ง่าย| อาหาร และ ยา เครื่อง สํา อา ง| eau de parfum อ่าน ว่า|